Opinie

Bakkerij Zwanenburcht in Zwammerdam moet na de zomervakantie haar deuren sluiten.  Damme kent sinds jaar en dag twee  bakkers om aan de noodzakelijke eerste levensbehoefte te kunnen voldoen. Beide bakkerijen zijn onderdeel van een grotere regionale keten. Concurrent Bakkerij ONS, een bakker van ‘Christelijke huizen’ behoort tot de keten SCOOP-Bakkers.  Openbare  en wat modernere Bakkerij Zwanenburcht  is onderdeel  SOPORA-Bakkerijen.

Vorige week sprak ik n.a.v. de aangekondigde sluiting met de directeur  van SOPORA Bakkerijen. De BVZ ( Belangen Vereniging Zwammerdam ) vindt het onacceptabel dat Bakkerij Zwanenburcht moet sluiten met als resultaat dat de kindertjes uit Damme dan alleen nog maar naar de ‘Christelijke’ bakker kunnen om hun dagelijkse brood te kopen.  Op dus naar Alphen alwaar ik op het hoofdkantoor werd onthaald door de CEO van SOPORA Bakkerijen, de heer de Roode. Aardige man zo op het eerste gezicht. Type leraar Nederlands uit de jaren 80, soortement van gymleraar met een pak en stropdas. Een echte ‘CFO’  ook in zijn uitspraken. Zijn boodschap is eenvoudig: “Bakkerij Zwanenburcht verkoop elke week maar 35 broden en er moet elk jaar anderhalve ton bij, dat kunnen we niet langer toestaan. We zijn al 10 Miljoen armer geworden in de afgelopen jaren, dus we gaan sluiten, simpel toch?” “Bovendien, vervolt hij;  we hebben er alles aan gedaan in de afgelopen jaren, maar niets heeft geholpen, helaas pindakaas”

Wat heeft SOPORA-Bakkerijen dan gedaan? Eerst iets uitleggen.  Tien jaar geleden ging het niet zo goed met hun toenmalige Bakkerij Juliana. De filiaalhouder functioneerde niet, het brood voldeed niet aan minimale kwaliteit eisen, er werden muizen gevonden  en de inspectie dreigde met sluiting. Het aantal klanten liep drastisch terug. SOPORA Bakkerijen greep in. Nieuwe filiaalhouder, ( tot volle tevredenheid van leerlingen, ouders en directie ). Het brood dat deze bakker aanbiedt heet  ‘Dalton brood’.  Beetje vergelijkbaar met ‘Montessori’ of ‘Jena’ brood. Volgens SOPORA het allerbeste brood dat er te koop is. Een soort van super dieet – volkoren – sesam – meergranen – slank – omega – bloeddrukverlagend – cholesterol – zoutarm – vezel en gluten vrij – milieu vriendelijk – oerbrood. Voor elke individuele leerling wordt het recept nog speciaal aangepast.  Beetje meer zout, iets meer aandacht  enz.  Ik neig het zelfs te geloven! Resultaten lijken ook geweldig. De kindjes die dit brood eten schijnen daadwerkelijk betere resultaten te halen.  Zelfs de inspectie is het er mee eens!

Probleem in Zwammerdam  is echter dat de meeste Dammenaren het brood ‘niet te eten’ vinden. Wellicht typisch gevalletje ‘wat de boer niet kent dat vreet ie niet’  maar de ietwat traditionele Dammenaar wil gewoon een ‘ouderwets’ brood.  Wit of bruin, wellicht nog volkoren. Ze willen ook dat hun kind de juffrouw achter de toonbank met ‘U’ aanspreekt.  Wanneer ze toch al voor hun 1^e kind Bakker ONS bezoeken, wordt ook het brood voor hun jongere kroos daar meegenomen.  Overigens zijn veel Dammenaren niet eens zo tevreden over Bakkerij ONS. Ook daar hebben ze sinds een jaar een nieuwe wat ‘eigengereide’ filiaal houdster. Verder vinden ze het Christelijke smaaktje zo nu en dan iets te sterk en zou het traditionele brood wel eens wat ‘opgeleukt’ mogen worden. Maar ze blijven, omdat het speciale ‘Dalton brood’ bij Bakkerij Zwanenburcht echt ‘niet smaakt. 

Wat heeft ‘SOPORA’ dan gedaan? Ze hebben de bakkerij opgeknapt: verflaagje, nieuwe gordijnen en zelfs de oude naam ‘Bakkerij Juliana’ ging van de gevel en werd Bakkerij de Zwanenburcht’ Feestje, beetje PR en zelfs een speciale krant met een oplage van 40.000 stuks werden in Alphen e.o. verspreid om toch vooral meer klanten te krijgen uit de regio. Slim, zo leek het, want voor dit speciale ‘Dalton’ brood zouden vele ouders uit de regio wellicht graag 20 minuten naar Damme rijden. Helaas, het aantal klanten bleef dalen en nu is het geld op. Ik vroeg de heer De Roode of hij wellicht heeft overwogen om in plaats van ‘Dalton brood’ eens gewoon een traditioneel tarwe brood te gaan bakken. “Neen, zo ging hij verder, ‘Dalton’ is gewoon het beste brood dat er is. Het recept hebben we zelfs nog verbeterd en iedereen in het onderwijs vindt:  ‘Dalton brood’ beter brood is er niet!”. “Ja maar, voegde ik er aan toe,  als de mensen in Damme het niet te vreten vinden, dan kunt u toch niet anders overwegen? ” U kent dat verhaal van Philips toch wel, met hun superieure Video2000 systeem dat flopte omdat de mensen een ‘mindere’ VHS Recorder prefereerden? Ik voegde er nog aan toe:” ‘Dalton’ is een niche brood. Dat moet je niet aanbieden in zo’n kleine markt met 160 kindjes. ‘Dalton’ brood kan je als bakker in Amsterdam aanbieden. Dat is zo’n grote markt en de mensen daar die per se ‘Dalton’ brood willen kopen zijn daar zeker bereid om 20 minuten voor om te rijden”.

Volgens de heer De Roode is het nu te laat. Het roer kan niet meer om. Het geld is op. Bovendien hij heeft een nieuwe markt ontdekt. Het klein beetje resterende geld van SOPORA gaat hij nu investeren in een heel interessante markt. De heer de Roode heeft een nieuw brood ontwikkeld. Dit heet ‘Hoogbegaafden brood’ Een speciaal recept voor kinderen die al heel slim zijn. Met dit nieuwe brood worden ze nog slimmer en kunnen al hun talenten maximaal ontwikkeld worden. Er is al een filiaal in Ter Aar dat heel ‘veel winst’ maakt, er komt een nieuw filiaal aan de Havixhorst en in het Boskoopse filiaal wordt een afdeling toegevoegd. ‘Dat is een groeimarkt, daar ligt het geld, dus daar moeten we in investeren, aldus De Roode. Dan is het toch logisch dat we zo’n armlastig verliesgevend filiaaltje in Damme sluiten. Als die Dammenaren ons superieure brood niet willen vreten, gooien we gewoon de tent dicht. Je denkt toch niet dat we ons gaan verlagen om ‘gewoon’ brood aan te bieden, kom op zeg!

Inmiddels zullen insiders wel hebben begrepen dat het hier niet om een bakkerij  gaat. Het gaat om Openbare Basisschool De Zwanenburcht. SOPORA heeft in de afgelopen jaren, met de De Roode in het ‘vorige bestuur’ door wanbeleid en ten onrechte verkregen gelden een kleine 10 miljoen moeten inleveren. Uit betrouwbare bron vernam ik zelfs dat er een faillissement aanvraag klaar lag. Hij schijnt ook alle regels m.b.t. MR, OR e.d. aan zijn laars te hebben gelapt. Niet nodig: er moet geld bij, dus moet de school dicht. Verder blijkt dat SOPORA helemaal niet alle mogelijkheden die er nog waren heeft benut om de school open te houden.  Inmiddels hebben ouders en de Belangen Vereniging Zwammerdam de lokale politiek, volksvertegenwoordigers en verantwoordelijke wethouder achter zich gekregen en worden alle middelen aangewend de dreigende sluiting te voorkomen. Gemeente Alphen aan den Rijn maakt zich hard voor een ‘Vitaal Kleine Kernen Beleid’. Here we go: schoolkeuze is een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid in een kleine kern.  Ik roep de heer De Roode op nog eenmaal heel goed te kijken naar alle kansen die er nog liggen. Inclusief een koersverandering. Noem het dan ‘traditionele basisschool’ en stop er stiekem iets  van de ‘Dalton’ receptuur in, dat doen ze bij SCOOP ook al. Ik weet zeker dat de Zwanenburcht dan een goede toekomst te gemoed kan zien en in de harten van vele Dammenaren gesloten wordt. Hierbij zou een toekomstige verdeling van  50/50 mij helemaal niet onhaalbaar lijken.

Zwammerdam 1 februari 2012 Gijs van Leeuwen, BVZ