- Castellum Theater & Film , Rijnplein 1-3, 2405 DB Alphen aan den Rijn
- woensdag 25 november 2026 om 19:30 – 19:30
Documentaire met inleiding en tentoonstelling.
Deze documentaire is inclusief een voorgesprek en een incheckmoment tijdens de pauze. Na afloop is er gelegenheid om de tentoonstelling “Tussen water en macht: Afobaka, Suriname en de sporen in de Ridderbuurt van Alphen” te bezichtigen.
Bauxiet is een relatief jong koloniaal product. Mensen moesten, net als tijdens de slavernij, onder erbarmelijke en zeer zware omstandigheden werken, onder andere in de bauxietmijnen, voor een zeer laag loon. Bauxiet kwam daarmee in het rijtje van koloniale producten zoals koffie, cacao en suiker.
Een voorloper van ABN AMRO, de Hollandsche Bank-Unie, zag hier dan ook economische mogelijkheden in, evenals Hope & Co al eerder in de geschiedenis, toen onder andere veel geld werd verdiend aan suiker.
Deze drang naar het vergaren van rijkdom in de kolonie Suriname had dramatische gevolgen. Zo werden naar schatting 8.000 tot 10.000 mensen uit 43 dorpen gedwongen onteigend en verdreven van hun eeuwenoude gronden en leefgebieden.
In deze documentaire staat het dorp Gansè symbool voor alle getroffen dorpen en voor de diepe impact die deze gebeurtenissen hebben gehad op de Saramaka-gemeenschap. Door één van deze dorpen centraal te stellen, wordt de ramp letterlijk een gezicht gegeven en wordt deze geschiedenis voor iedereen invoelbaar en begrijpelijk.
Waarom Gansè?
De Nederlandse betrokkenheid komt duidelijk aan bod. In parlementaire stukken uit 1955 werd al gesproken over de mogelijke onteigening van gronden van de bewoners van het (gekerstende) dorp dat als hoofdstad werd gezien.
In 1962 bezochten Nederlandse delegaties, onder wie Prins Bernhard en Prinses Juliana, het dorpje Klaaskreek. Daar waren inmiddels bewoners ondergebracht die afkomstig waren uit het verdronken Gansè.
Namens Prins Bernhard werd destijds, in de jaren vijftig, een groot geschenk ontvangen. Aan de hand van het dorp Gansè brengt de documentaire deze geschiedenis dichtbij. Wat gebeurde er met de mensen die hun dorpen en leefgebieden verloren door dit grote economische en technische project? En welke rol speelde Nederland hierin?
Deze vertoning wordt u aangeboden door Stichting Transmigratiedorp, in samenwerking met gemeente Alphen aan den Rijn en het VSB-fonds.
Deze afbeelding bevat AI-gegenereerde elementen.
