Tijdens de Dodenherdenking heeft burgemeester Erik van Heijningen een toespraak gehouden bij het Verzetsmonument in het Burgemeester Visserpark. Samen met inwoners stond hij stil bij de slachtoffers van oorlog en geweld. Om 20:00 uur werd er twee minuten stilte gehouden.
Verloop van de herdenking
De herdenking in Alphen aan den Rijn begon eerder op de dag bij het Indiëmonument aan het Hazeveld om 16:00 uur. Vervolgens vond er om 19:00 uur een herdenking plaats bij het Joods Monument aan de Laan der Continenten. Daarna liepen aanwezigen in een stille tocht naar het Verzetsmonument in het Burgemeester Visserpark.
De tekst gaat verder onder de afbeeldingen.
In het Burgemeester Visserpark werd om 20:00 uur de nationale twee minuten stilte gehouden, voorafgegaan door het taptoe-signaal. Na de twee minuten stilte werd het Wilhelmus gezongen.
Om 20:05 uur hield burgemeester Erik van Heijningen zijn toespraak. Aansluitend volgde een voordracht van een gedicht door Sara Regtering van het Scala College. Vervolgens legden de burgemeester en kinderburgemeester Alexis samen een krans, gevolgd door kransleggingen door verschillende organisaties. Hierna kregen aanwezigen de gelegenheid om bloemen te leggen.
De tekst gaat verder onder de afbeeldingen.
Volledige toespraak
Hieronder is de volledige toespraak van burgemeester Erik van Heijningen te lezen:
“Dames en heren, jongens en meisjes,
Goed dat wij allen hier zijn om samen te herdenken. In stilte en verbondenheid, met dankbaarheid. Centraal in onze gedachten en gebeden staan allen die hun leven verloren in oorlogen en bij vredesmissies.
Het is alweer 81 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog in Nederland formeel ten einde kwam. Het duurde nog tot augustus 1945 dat deze oorlog overal op de wereld werd beëindigd. Vele Nederlanders, die in gevangenschap in Indonesië verbleven, hebben dat persoonlijk ervaren. Al deze herinneringen, emoties en ook trauma’s leven voort. De pijn slijt, maar is in opvolgende generaties nog lang voelbaar. Ook dus als je de oorlog niet persoonlijk hebt meegemaakt.
Die pijn heeft zich de afgelopen decennia in vele vormen aangediend. Het voortdurende verdriet van nabestaanden om de slachtoffers van oorlog en vredesmissies, maar ook het verdriet over burgerslachtoffers en het leed van de Tweede Wereldoorlog. Er is veel gezwegen over het leed en het verdriet van vroeger. Het was voor velen te groot om aan te raken. 81 jaar later weten we hoe dat leed gevoeld werd door verzetshelden, uit Duitsland teruggekeerde dwangarbeiders, uit Japanse kampen teruggekeerde gevangenen, van collaboratie verdachte burgers of de kinderen van NSB-ers. Een beklemmend zwijgen dat volgende generaties meetorsten. Dezer dagen denken wij dus ook aan al die mensen. Oorlog kent vele slachtoffers.
Decennialang hebben wij de slachtoffers herdacht. Ook die van recentere vredesmissies, waarbij we het gevoel hadden dat we met die missies de wereldvrede konden bewaren. Vandaag de dag, met al dat geweld en die onrust in de wereld, is het perspectief van de “naoorlogse vrede” niet meer zo vanzelfsprekend.
Des te meer reden om al die mensen die zijn gevallen voor ons in oorlogen of bij vredesmissies, te herdenken en samen onze dankbaarheid voor hun offers te tonen. Voor de vrijheid waarin wij vandaag in Nederland leven.
Het is ook goed om af en toe op bezoek te gaan bij de begraafplaatsen uit de Tweede wereldoorlog, zoals die in Margraten, maar ook die uit de Eerste Wereldoorlog, zoals in België en Frankrijk. Rijen witte kruisen, zover het oog reikt, met de namen van jonge mensen. Jonge mensen die de leeftijd van onze kinderen hadden kunnen zijn.
Velen van ons zijn nabestaande omdat onze voorouder het geluk had de oorlog te overleven. Het ongeluk zat soms in een klein hoekje, het geluk was vaak puur toeval. Net wel of net niet in dat ene vliegtuig zitten, naar de ene of de andere kant van de weg duiken of net opstaan van een stoel waar enkele seconden later een granaatscherf inslaat. Dergelijke verhalen voeden onze dankbaarheid des te meer, maar laten ons ook voelen hoe kwetsbaar een mens is.
Goed dat er zoveel mensen in Alphen aan den Rijn, jong en ouder, deze dag stil staan bij het verleden. Zoals hier bij het monument. Zodat we de slachtoffers herdenken, maar ook ons realiseren welke ellende oorlog voortbrengt, aan alle kanten. We moeten er met elkaar alles aan doen vrede te bewaren, dichtbij huis maar ook verder op in de wereld. Ik zou willen, wij zouden willen, dat diegenen die zich wereldleiders noemen, zich hiervan bewust zijn. Ik denk, ik voel dat wij allen zorgen hebben over de toekomst, zeker ook met het oog op volgende generaties.
We moeten dus sterk in onze schoenen staan. Hoop koesteren en zelf zoveel mogelijk het goede voorbeeld laten zien. Gelukkig zijn er ook op de wereld ook heel veel mensen die zo denken en zo willen doen. Samen staan we sterk.
Dank aan de organisatoren van deze bijeenkomst, dank aan alle vrijwilligers. Op vele plekken in Alphen aan den Rijn vinden bijeenkomsten als deze nu plaats. Het gemeentebestuur is blij en dankbaar dat er zoveel mensen en organisaties zijn die zich inzetten voor passende herdenkingen. Goed dat wij met elkaar twee minuten hebben stilgestaan, letterlijk en figuurlijk. Hier in Alphen aan den Rijn en in heel Nederland. Wij blijven zo de slachtoffers van de oorlog en vredesmissies herdenken. Ieder van ons met zijn of haar eigen gedachten en gebeden.
Opdat wij nooit vergeten.“
Nationale herdenking
De Nationale Herdenking vond plaats bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam. De koning en koningin legden daar een krans namens de Nederlandse bevolking. Voorafgaand aan de plechtigheid op de Dam was er een herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk.
