In april 2024 hebben maar liefst 54 organisaties in Holland Rijnland meegewerkt aan een telling van dak- en thuisloze mensen. En wat blijkt? Dakloosheid is een stuk veelzijdiger en onzichtbaarder dan veel mensen dachten. Slechts 6% van de dak- en thuisloze mensen leeft daadwerkelijk op straat. De meeste mensen logeren tijdelijk bij vrienden of familie of verblijven op ongebruikelijke plekken zoals in een auto of stacaravan.
De telling is uitgevoerd volgens de ETHOS-methode, waarbij niet alleen naar de standaard daklozen wordt gekeken, maar ook naar mensen onder de 18 en boven de 65. Dit geeft gemeenten een beter beeld van de situatie en helpt hen om gerichter beleid te maken. In totaal zijn er in de regio 1175 dak- en thuisloze mensen geteld, waarvan 924 volwassenen en 251 kinderen. Maar ook al hebben de meeste van deze mensen een inkomen, ze kunnen vaak geen eigen huis vinden. Relatieproblemen, verslavingen of conflicten thuis liggen vaak aan de basis van hun situatie.
Onzichtbare thuisloosheid
Bijna de helft van deze groep zwerft van bank naar bank bij vrienden of familie (327 personen). Een andere groep slaapt op plekken die we normaal niet als ‘thuis’ zouden beschouwen, zoals een auto of stacaravan (93 personen). Wat opvalt is dat 27% van de dak- en thuislozen vrouwen zijn. Ook opvallend: 251 kinderen hebben geen vast thuis en daarnaast hebben nog eens 355 kinderen te maken met een ouder die dak- of thuisloos is, meestal hun vader.
Rijnstreek
In de Rijnstreek-regio, bestaande uit Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem, zijn 194 dak- en thuisloze mensen geteld, waaronder 67 kinderen. In Alphen aan den Rijn wonen relatief veel mensen in instellingen zoals Beschermd Wonen, GGZ-instellingen en de Penitentiaire Inrichting. Kaag en Braassem heeft meer kinderen zonder vaste woonplek door het grote aantal gezinsopvangplaatsen.
Wat nu?
Wethouder Jeugdzorg Anouk Noordermeer maakt zich zorgen: “In de Rijnstreek zijn er 127 volwassenen en 67 kinderen zonder vaste woonplek. Te veel mensen vallen tussen wal en schip. We moeten creatief zijn in onze aanpak om snel tijdelijke oplossingen te vinden.” Een voorbeeld hiervan is een pilotproject met tijdelijke woningen op de Hoorn in Alphen aan den Rijn.
Met het ‘Actieplan voorkomen dakloosheid’ zet de regio in op het bieden van ongebruikelijke woonoplossingen, vooral voor jongeren tot 27 jaar. Ook worden er meer opvangplekken gecreëerd in samenwerking met Tom in de Buurt, Stichting De Binnenvest en woningcorporaties. Dankzij de ETHOS-telling kan de aanpak nu veel beter worden afgestemd op de verschillende groepen dak- en thuislozen in de regio.
