Bij de overheid en dus ook bij de gemeente Alphen aan den Rijn wordt onvoorstelbaar veel geld uitgegeven aan inhuurkrachten. Landelijk bijna vier miljard euro. Vierduizend keer een miljoen!  In Alphen 20 miljoen per jaar. Banken en verzekeraars doen net zo hard mee.

Het probleem is schaarste. Schaarste aan goede mensen. En zoals altijd zijn er dan partijen die daar slim (of slecht!) gebruik van maken. Ze kopen mensen weg, laten gaten achter en verhuren diezelfde mensen vervolgens weer terug. Het dubbele tarief, uiteraard, maar voor hetzelfde werk. En… reken maar dat er het nodige aan de strijkstok blijft hangen.

Uiteindelijk betaalt de gewone man

Overheid, banken, pensioenfondsen etc. betalen toch wel. Die rekenen het gewoon door of verhogen de belastingen. Uiteindelijk betaalt de burger. Altijd. Maar de kleinere en middelgrote bedrijven, samen de motor van onze economie, hebben die luxe niet. Zorginstellingen en scholen ook niet. Zij kunnen simpelweg niet meer concurreren. Mensen zijn onbetaalbaar geworden.

Uitholling van de maatschappij

En dat heeft gevolgen. De overheid en de grote organisaties produceren maar weinig, terwijl kleinere organisaties niet meer toekomen aan kwaliteit, innovatie of groei. Nieuwe ontwikkelingen worden uitgesteld of helemaal geschrapt. Winsten verdampen, niet door slecht ondernemerschap, maar door absurde personeelskosten. Dit is geen bijzaak meer; dit is structurele uitholling van economie, zorg en onderwijs.

Ook de inhuurkrachten zelf betalen een prijs. In eerste instantie lonkt de dikke worst: hoge tarieven, vrijheid, status. Maar ondertussen missen ze collegialiteit, kennisdeling en echte binding. Ze horen nergens bij. Ze worden uitgeknepen zonder dat ze het altijd doorhebben.

Een pakketje schroot met een dun laagje chroom

Het is een glanzend laagje vernis van succes, groei en ondernemerschap. Maar daaronder schuilt iets wat verdacht veel lijkt op uitbuiting en zwarthandel. Dit soort detacheerders produceert zelf niets, creëert geen waarde, bouwt niets op en doet niets voor de maatschappij, behalve wat glamoursponsoring. Ze parasiteren op schaarste. Het is handel in mensen, verpakt als businessmodel.

De VOA schoffeert haar eigen leden

En dan is het extra wrang dat juist de Vereniging van Ondernemingen in Alphen (VOA) zo’n bedrijf, Blue Bricks, uitroept tot Onderneming van het Jaar. Wat een klap in het gezicht van al die andere leden die wél waarde toevoegen. Die echte producten maken. Echte diensten leveren. Die risico lopen, investeren en bouwen aan iets duurzaams en wel van nut zijn voor de maatschappij.

Als dit het ondernemerschap is dat we vieren, dan moeten we ons serieus afvragen waar we naartoe willen. Want een economie die draait op leegzuigen, doorverhuren en doorrekenen, ziet er misschien tijdelijk glanzend uit, maar is van binnen aan het rotten.

Machiel van der Schoot