Bij binnenkomst in de woning van Peter de Haas waan ik mij in een klein museum. Alles ademt er geschiedenis. Ik maak kennis met Peter en met Arjan en Patricia Verbree. Drie gepassioneerde mensen die hun hele ziel en zaligheid steken in de wereld van het ‘re-enactment’. Misschien niet bij iedereen bekend, daarom eerst een korte, bondige definitie: ‘Het is strikt gesproken het naspelen of uitbeelden van historische gebeurtenissen door deelnemers in historische kostuums, waarbij de authenticiteit van kleding en attributen hoogst belangrijk is.' Het keyword bij deze mensen is zonder twijfel ‘correct’.

Een uit de hand gelopen hobby

Ze wonen alle drie sinds 1993 in Alphen aan den Rijn. Wat hen – toen ze elkaar nog niet kenden – bond, was Archeon. Patricia: “Toen we pas in Alphen woonden las ik een advertentie waarin Archeotolken gevraagd werden. Helaas zochten ze een fulltimer en dat wilde ik niet. Wel vonden we alles van de middeleeuwen zeer interessant. Die wilden we graag reconstrueren. Daarom zijn we lid geworden van een re-enactmentclub in Dordrecht en daar leerden we Peter kennen, die in Archeon werkte en al sinds 1987 actief was in deze hobby.” Peter vertelt: “Ik woonde in Zaandam en werkte bij Archeon als maquettebouwer, researcher en ontwerper. Het pendelen per trein en vouwfiets werd mij teveel. Gelukkig konden we in Alphen gaan wonen. De huizen van Archeon werden gebouwd en ik moest ze vullen met ‘tijdeigen’ meubels en andere rekwisieten. Prachtig werk. Na de opening van Archeon bleef ik propsmanager (rekwisietenbeheerder) en werd ik drie dagen per week middeleeuws schoenmaker. In 1987 had ik al Stichting Geminaproject opgericht, waarmee we de kleinste Romeinse legereenheid uit de 1^e eeuw tot leven wilden brengen. Ik kan wel zeggen dat dát avontuur behoorlijk uit de hand liep.”

Werken met gelijkgestemden

Het bezig zijn met deze hobby fascineert de drie. Arjan: “Het is mooi de geschiedenis levend te maken. Dankzij Peter, die alles maakt wat zijn handen zien, hebben we prachtig materiaal. We vinden ook dat alles moet kloppen. We doen veel research, duiken in de boeken en maken alles met de juiste stoffen. Wat wij doen is geen verkleedpartijtje. We moeten af van het foute Hollywood-beeld. Alles zetten we zo correct mogelijk neer. We streven er namelijk naar om de geschiedenis in een breed spectrum goed weer te geven. Daar hebben we in onze middeleeuwse groep veel aan gedaan. Het neerzetten van een middeleeuws badhuisje, bijvoorbeeld.” Patricia vult aan: “Net als in Archeon, waar we tot volle tevredenheid van de directeur scènes uit de middeleeuwen neerzetten en tijdens sommige evenementen ook tafereeltjes uit de 18^e eeuw. Daar ben ik best trots op. En het is geweldig om dat met gelijkgestemden te doen.”

Tekst loopt door onder de foto

Het verhaal van Nederland

In het ‘re-enactment wereldje’ is het ons kent ons. Zo was het niet vreemd dat Jaap Hogendoorn, die belast was met de werving van figuranten voor de televisieserie Het verhaal van Nederland aanklopte bij deze drie Alphenaren. “De productiemaatschappij zocht goede figuranten met eigen kleding. Jaap vond ons uitermate geschikt. We zijn gewend aan voorstellingen geven, waardoor we weten waar en hoe we voor de filmcamera moeten staan. Met ons gezin hebben we wel zeven of acht rollen gespeeld. Het was ontzettend leuk om te doen. Wel kon je niet in elke aflevering terugkomen, want dan zeggen de mensen snel ‘Hé, die vrouw zat vorige week ook in de middeleeuwen’”, zegt Patricia. Peter vult aan: “Het waren wel lange dagen. Figureren is veel wachten: ‘Hurry up and wait’. Uiteindelijk zie je er maar weinig van terug in de afleveringen. Wel mooi was dat ik op een dag extra lang moest blijven omdat de takes van de Patriottentijd uitliepen. De 1^e Nationale Vergadering moest goed in beeld komen. Die scène is vaak overgedaan en ze draaiden op een gegeven moment zelfs met de camera om mij heen.” Hij voegt er lachend aan toe: “Dat kwam vast door mijn indrukwekkende pruik.”

De Salon

Inmiddels concentreren Arjan, Patricia en Peter zich op de 18^e eeuw. Daartoe hebben zij het gelegenheidsgezelschap ‘De Salon’ opgericht, waarin het historisch correct weergeven van de Patriottentijd centraal staat. Locaties zoals kasteel Amerongen en het Dortse Patriciërshuis melden zich en willen optredens. Monumentendag is een vast item waar de historie tot leven wordt gebracht. “We stappen op die dagen even uit de hedendaagse werkelijkheid in een andere tijd. Dat is soms best prettig. Andere mensen doen dat door naar Nexflix te kijken. Wij doen het zo”, stelt Arjan.

Het meedoen aan Het Verhaal van Nederland heeft Patricia geïnspireerd. Ze maakt onder de naam ‘Kaatje, 18^e -eeuwse huishoudster’ video’s die op YouTube staan. Ze zijn soms humoristisch, maar zeker ook realistisch. Zo maakte ze opnames in de Oudshoornsekerk. Inmiddels zijn er al 112 abonnees en worden de filmpjes van Kaatje veel bekeken.

Tekst loopt door onder de foto

Tijd, geld en ruimte

Re-enactment, een prachtige hobby, zo weet ik na een klein uur luisteren. De geschiedenis is groot. Heeft het drietal toekomstplannen? Peter: “Ik ben aan mijn biografie bezig en wil nog graag mijn drie jaar geleden begonnen uniform van een militair van het Alphense Vrijkorps afmaken. Ik doe dat met een groepsaquarel uit het Rijksmuseum, waar het Alphense Patriotse korps net niet op staat. De Leidse, Goudse en Delftse uniformen neem ik dan maar als leidraad. Verder zie ik wel. Inspiratie genoeg. Maar ja, de ruimte hè. Heb nu al twee slaapkamers vol kleding, naslagwerken en rekwisieten.”

Arjan en Patricia houden het voorlopig bij de 18^e eeuw. Patricia: “Daar zit nog genoeg rek in. Ik ben ook bezig met historisch koken en bakken. Daarnaast breng ik boedelinventarissen uit Leiden in kaart, waarover ik voor de Nederlandse Kostuumvereniging wil publiceren. En natuurlijk ga ik door met Kaatje.” Het slotwoord is voor Arjan. “Te weinig geld, te weinig tijd en te weinig ruimte.” Gekscherend zegt hij: “Onze dochters moeten snel het huis uit. Dan komt die ruimte weer.”

Dit artikel is eerder verschenen in de elfde editie (december 2022) van het Alphens.nl Magazine. Heb je het magazine niet ontvangen? Je kunt een exemplaar ophalen op ons kantoor aan de Raadhuisstraat 211.