Limesjaar 2022 vandaag 12:25

ROMEINEN Overstromingen

Het Alphense castellum Albaniana is rond het jaar 41 gebouwd op een ongunstige plek vlak aan de rivier Oude Rijn. Daarom hadden de soldaten in het fort regelmatig natte voeten. Sterker nog: het is een aantal keren voorgekomen dat hevige overstromingen behoorlijk wat schade aanrichtten.

Limesjaar 2022 gisteren 11:58

ROMEINEN Rantsoenen

Het Romeinse leger zorgt normaal gesproken goed voor haar manschappen. Maar dat is niet altijd even gemakkelijk. De commandant moet voor voldoende rantsoenen zorgen en dat is zelfs in vredestijd een behoorlijke klus.

Limesjaar 2022 2 dec. 2022 15:18

ROMEINEN Munten

Tijdens de grote opgravingen van het Alphense castellum Albaniana in 2001-2002 zijn maar liefst 742 Romeinse munten gevonden. Dat komt omdat er systematisch naar is gezocht met een metaaldetector. Het grootste aantal van maar liefst 324 komt voor rekening van keizer Caligula.

Limesjaar 2022 27 nov. 2022 12:25

ROMEINEN Waternetwerk

De locatie van het Alphense castellum Albaniana is direct aan de Oude Rijn. Het Romeinse fort strekt zich uit van de huidige Castellumstraat tot aan het Omloopkanaal. Deze plek is gekozen, omdat aan de overkant van de rivier de monding van de Aar ligt.

Limesjaar 2022 26 nov. 2022 12:08

ROMEINEN Graan

In de eerste periode van het Romeinse castellum Albaniana moet het leger voor haar eigen voedsel zorgen. En dat is niet gemakkelijk. In de regio zijn op de hoger gelegen gronden wel ijzertijdboerderijen, maar de bewoners zijn zelfvoorzienend. De villa's, grote Romeinse productieboerderijen, ontbreken.

Limesjaar 2022 23 nov. 2022 13:59

ROMEINEN Handelsnederzetting

Als er een castellum 'in the middle of nowhere' wordt gebouwd, verschijnt er binnen de kortste keren ook een handelsnederzetting. Dat zal in Alphen aan den Rijn niet anders zijn geweest. In zo'n kampdorp wonen gezinnen van soldaten, ambachtslieden en handelaren.

Limesjaar 2022 20 nov. 2022 12:21

ROMEINEN Fibula

De fibula is voor de Romeinen wat een veiligheidsspeld is voor moderne mensen. Een beetje kort door de bocht, maar wel duidelijk. Fibula’s zijn er in alle soorten en maten. Van hele zware exemplaren gedragen als mantelspeld, tot kleine fijne spelden om de hals van een blouse te sluiten.

Limesjaar 2022 19 nov. 2022 13:04

ROMEINEN Keizers van Rome

De Romeinse geleerde Suetonius (70-140) heeft, naast zijn schrijfwerk, ook een baan. Hij is een tijd hoofd van de kanselarij onder keizer Hadrianus. Daarom heeft hij toegang tot de keizerlijke archieven. Wat hij daar allemaal leest, is weergegeven in het boek Keizers van Rome.

Limesjaar 2022 16 nov. 2022 10:57

ROMEINEN Baksteen

Van de uitvindingen die de Romeinen op hun conto kunnen schrijven, is de baksteen er een. Nadat het Romeinse leger de Lage Landen had verlaten, duurde het tot de twaalfde eeuw voordat er weer baksteen als bouwmateriaal werd gemaakt en gebruikt.

Limesjaar 2022 13 nov. 2022 14:53

ROMEINEN Zadel

De Romeinse cavalerie was niet in het minst zo succesvol, omdat de berijders van de pony’s uitstekende goed getrainde ruiters waren. Daarnaast werd een Romeins cavaleriepaard vakkundig opgezadeld met een stevig zadel en een degelijk hoofdstel.

Limesjaar 2022 30 okt. 2022 12:32

ROMEINEN Spiegel

Naast een bij voorkeur dagelijkse gang naar het badhuis voor de broodnodige hygiëne vonden Romeinen sowieso een goede verzorging belangrijk. Romeinse mannen schoren zich en Romeinse dames gebruikten make-up. En daarbij werd ook een spiegel gebruikt.

Limesjaar 2022 29 okt. 2022 13:18

ROMEINEN Badcultuur

In het Romeinse badhuis langs de weg naar de zuidelijke poort van het castellum Albaniana namen de soldaten een bad. Ook de bewoners rond het castellum konden hier gebruik van maken, het badhuis stond buiten de omwalling. Baden hield echter meer in dan je wassen, afdrogen en schoon weer naar buiten stappen.

Limesjaar 2022 23 okt. 2022 12:05

ROMEINEN Mansio

Een mansio is een Romeinse herberg die reizigers onderdak biedt. Niet zomaar iedere reiziger trouwens. In principe is een mansio bestemd voor de postbestellers van de oudheid die hier hun paarden wisselen, gebruik maken van een verversing en overnachten.

Limesjaar 2022 22 okt. 2022 11:57

ROMEINEN Scorpio

Een van de standaardwapens van een Romeinse infanterie-eenheid is de scorpio. De pijlen zijn groot en hebben een behoorlijke vuurkracht. Een volwassen man wordt doorboord en ligt uitgeschakeld op de grond als hij wordt geraakt. Kortom, die pijlen zijn dodelijk.

Limesjaar 2022 16 okt. 2022 12:34

ROMEINEN Verdienen aan het leger

Een vicus, oftewel een kampdorp, ontstaat al snel als de Romeinen ergens een nieuw castellum bouwen. In het kampdorp wonen en werken burgers. Veteranen, gezinnen van legionairs, handelaren, ambachtslieden en wie er verder ook maar denkt iets aan het Romeinse leger te kunnen verdienen.

Limesjaar 2022 15 okt. 2022 11:59

ROMEINEN Terra sigillata

Mooi woord: terra sigillata. Het is een bekend soort Romeins aardewerk. Steenrood en vaak voorzien van reliëfs in de wanden. Hoewel het relatief kostbaar is, is wel de helft van de aardewerk vondsten in het Romeinse fort in Alphen terra sigillata.

Limesjaar 2022 9 okt. 2022 12:28

ROMEINEN Houten deur

Tijdens opgravingen wordt van alles gevonden. In het natte Nederland zijn speciaal voorwerpen van hout interessant, omdat deze hier relatief goed bewaard zijn gebleven. Zo is een deel van een houten deur, of luik, aangetroffen. Het paneel is te zien in het Romeins Museum.

Limesjaar 2022 8 okt. 2022 11:56

ROMEINEN Centurion en optio

De basiseenheid voor het Romeinse leger is een centurie. Deze groep van tachtig mannen wordt geleid door de centurion en zijn assistent de optio. De centurion is de officier die de centurie leidt en de optio is wat we tegenwoordig een drilsergeant zouden noemen.

Limesjaar 2022 2 okt. 2022 12:21

ROMEINEN Schilder

Als je de geschiedenisboekjes moet geloven, hadden Romeinse vrouwen niks te vertellen. Thuis niet waar de pater familias het voor het zeggen had. Buitenshuis evenmin want de vrouw stond achter de kookpot. Gelukkig hoeven we die boekjes niet te geloven: vrouwen waren ook gewoon zelfstandig aan het werk.

Limesjaar 2022 1 okt. 2022 11:54

ROMEINEN Amforen

Amforen zijn grote kruiken met twee oren en een spits toelopende onderkant. Ze zijn voor de Romeinen heel belangrijk voor opslag en vervoer van vooral voedsel. In het Alphense stadshart zijn fragmenten opgegraven van een aantal verschillende typen amforen.

Limesjaar 2022 25 sep. 2022 14:13

ROMEINEN Cucullus

Een cape was een belangrijk kledingstuk voor de inwoners van de koude en gure Rijndelta. De cucullus was in de noordwestelijke streken van Europa een belangrijke dracht speciaal tijdens werkzaamheden op het land en voor wie onderweg was. Enerzijds als een losse capuchon en anderzijds als een beschermende cape.

Limesjaar 2022 24 sep. 2022 11:56

ROMEINEN Reiswagen

Toen het Romeinse leger eenmaal langs de grensrivier ingeburgerd was, werd al snel duidelijk dat de Romeinse manier van leven ook in de grensstreken gewoon werd voortgezet. En dus werd langs de grens een Romeinse weg aangelegd, die gebruikt werd door het leger en de inwoners.

Limesjaar 2022 18 sep. 2022 15:51

ROMEINEN Binnen de muren

Het aardige van het Romeinse bouwen is dat er overal wel een standaard voor is. Zo zijn in principe alle castella op dezelfde manier gebouwd. In grote lijnen klopt dat ook wel. Er zijn twee elkaar kruisende hoofdwegen, een hoofdkwartier, de commandantswoning, een aantal barakken, een werkplaats en graanpakhuizen.

Limesjaar 2022 17 sep. 2022 14:09

ROMEINEN Pax Romana

De Romeinse Limes had weliswaar meer het karakter van bewaking van een scheepsroute dan dat van een echte grens, toch waren er hier en daar schermutselingen. Regelrecht oorlog is het in de Rijndelta nooit geweest. De uitzondering was het jaar 69-70 toen de Bataafse Opstand hardhandig ingrijpen noodzakelijk maakte.