Er is een stichting AlphenDigitaal, die onze woonplaats de 1e AI-stad van Nederland wil maken. Ik twijfel en niet een beetje ook. 

De stichting AlphenDigitaal heeft plannen om in het monumentale oude raadhuis aan het Burgemeester Visserpark een hbo-opleiding in kunstmatige intelligentie (AI) te starten.

AI bestaat al ruim 70 jaar, maar is de laatste jaren uitgegroeid tot een volwassen technologie en daarmee ook tot een enorme hype. Iedereen wil meeprofiteren van het momentum, zo ook de initiatiefnemers van AlphenDigitaal.

Wat ze er zelden bij vertellen, is dat AI eigenlijk uit twee werelden bestaat: de ontwikkeling van de technologie zelf en het gebruik ervan. Vergelijk het met het bouwen van een auto versus het leren autorijden. Of met het ontwikkelen van een smartphone aan de ene, en ermee bellen aan de andere kant.

Neem maar van mij aan: de technische kant van AI gaat onze digitale enthousiastelingen in Alphen ver boven de pet. Je leert dat echt niet op hbo-niveau. Google, Microsoft en OpenAI (de makers van ChatGPT) hebben er niet voor niets tienduizenden manjaren aan toponderzoek door topwetenschappers in gestoken.

Wat overblijft, is dus een opleiding van het type “bellen voor gevorderden”, “uw rijbewijs in 15 lessen” of "fietsen voor statushouders". 

Wat zegt AI zelf?

Voor deze column besloot ik -geheel in stijl- het ChatGPT zelf te vragen naar de waarde van hbo-opleidingen in AI. Het antwoord was verhelderend:

“De toekomst van AI-onderwijs op hbo-niveau ligt niet vanzelfsprekend in aparte opleidingen. In de meeste gevallen is het veel krachtiger en duurzamer om AI stevig in te bedden in bestaande vakstudies. Alleen dan ontstaat echte meerwaarde.”

Kortom: net zoals je een rijbewijs nodig hebt om klanten te bezoeken en je moet weten hoe een telefoon werkt, is het handig om iets van AI te begrijpen, maar daarvoor hoef je geen aparte hbo-opleiding te volgen. Vrijwel iedereen die ik ken, gebruikt al AI in enige vorm. Zelfs mijn wasmachine heeft het al. Daar heb je geen klaslokaal voor nodig, zelfs geen cursus van de bibliotheek. Het heet toch niet voor niets kunstmatige INTELLIGENTIE?

Eerlijke bedoelingen?

Dan nog iets anders: de eerlijke bedoelingen van de mensen achter AlphenDigitaal roepen vragen op. Opnieuw legde ik de kwestie voor aan ChatGPT. Dit was het antwoord:

“Het feit dat de stichting AlphenDigitaal en het commerciële bedrijf Public.nl opereren vanuit hetzelfde kantoor, en dat de rol van voorzitter en directeur wordt vervuld door dezelfde persoon (Tino Meijn), suggereert sterke verwevenheid. Dit verhoogt het risico dat publieke middelen, zoals subsidie of gemeentelijke steun, via de stichting leiden tot omzet voor het commerciële bedrijf. Zijn andere bedrijven ook uitgenodigd?”

Kortom, Meijn heeft invloed aan beide kanten van de tafel. Dat opent de deur naar voorkeursbehandeling bij de verdeling van opdrachten en subsidiegeld. Ik zal u verdere kanttekeningen besparen, maar de conclusie is duidelijk: dit riekt naar het creëren van eigen baantjes, betaald met uw en mijn belastinggeld.

Wat dan wél?

Als Alphen dan toch een hbo-instelling wil beginnen, waarom dan niet een opleiding op het gebied van boomkwekerij en groene innovatie? Leg de unieke Boskoopse kennis vast in een AI-toepassing en bouw aan een écht mondiaal kenniscentrum binnen de Greenport. Dat is veel toekomstbestendiger, en economisch aantrekkelijker, dan zelf de plantjes blijven kweken. Zulke toepassingen verdienen de naam AI.

Tot slot

Toch nog een positieve noot: er is wél een debat ontstaan. We denken opnieuw na over de rol van technologie en onderwijs in onze gemeente. Dat gesprek is nodig. Maar laten we dan wel kritisch blijven kijken naar wie er meepraat, en vooral: wie er mee profiteert. 

Machiel van der Schoot