Oud Alphen: de rijke historie van het Schoutenhuis

Oud Alphen

Wist je dat het Schoutenhuis in de Julianastraat het oudste pand van Alphen is? Het gebouw dateert uit het jaar 1640. Tegenwoordig is het een café, maar je vindt er nog steeds authentieke onderdelen die stammen uit het bouwjaar. 

In de Julianastraat, dat eeuwenlang de belangrijkste straat van Alphen was, vind je op huisnummer 4 het Schoutenhuis. Het pand staat daar al sinds 1640. Het gemeentelijke monument ligt op de hoek van de straat en het Omloopkanaal bij de Hofbrug, op een unieke locatie in het centrum van Alphen aan de Rijn. 

Roemruchte historie

Het oudste pand van Alphen kent een roemruchte historie. Ooit was het in gebruik als meisjeshuis. Eén van de meisjes trouwde vanuit het pand met de Nederlands koloniaal heerser Peter Stuyvesant, de gouverneur van het toenmalige Nieuw Amsterdam (nu beter bekend als New York). Stuyvesant zou op doorreis in het Schoutenhuis hebben gelogeerd.

Tussen de achttiende en de negentiende eeuw hebben diverse Alphense schouten in het gebouw gewoond. De schout was een soort hoofd van de politie. Hij werd benoemd door de ambachtsheer om de orde te handhaven als de heer er niet was. Een belangrijke functie dus. De bekendste schout die daar woonde is Pieter Dozy. Nadat hij overdag zijn bestuurlijke en gerechtelijke taken had uitgevoerd, kwam hij op deze plek tot rust.

Restauratie

Het Schoutenhuis is de afgelopen eeuwen vele malen verbouwd en uitgebreid. Vanaf circa 1680 is het pand beetje bij beetje gegroeid in oppervlakte. Door een samenvoeging is rond 1750 een U-vormige plattegrond ontstaan. De binnenplaats is in 1968 volgebouwd. De begane grond van het pand is in 2007 geschikt gemaakt als vestigingsplaats voor Het Schoutenhuis, wat inmiddels omgedoopt is tot Café 1640. Boven de lunchroom bevinden zich al jaren enkele woningen.

Meer weten over het verleden van Alphen aan den Rijn? Lees alle artikelen van onze rubriek Oud Alphen.

SchoutenhuisTV1-MAIN.jpeg

Meer nieuws

Advertorial Werken vandaag 17:06

Kledingbank Het Groene Hart zoekt nieuwe kartrekker (32 uur)

Kledingbank Het Groene Hart is op zoek naar een nieuwe kartrekker/manager. Door het vertrek van de huidige directeur ontstaat er ruimte voor een betrokken leider die het verschil wil maken in de regio. Vanuit Alphen aan den Rijn ondersteunt de kledingbank inwoners met een laag inkomen in Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem. 

Weekoverzicht vandaag 15:24

Het nieuws van week 10 in één overzicht

Wat speelde er afgelopen week in Alphen aan den Rijn? Van een politie-instap en sloopwerkzaamheden op meerdere plekken in Alphen tot een opvallende pelikaan in de Rijn: je leest het in ons wekelijkse nieuwsoverzicht. 

Advertorial Horeca vandaag 12:20

Maggie Blue gaat terug naar de avond zoals die bedoeld is

Soms moet je even eerlijk zijn tegen jezelf. De afgelopen periode merkte Maggie Blue dat de avonden veranderden. Terwijl de ene tafel nog rustig zat te genieten van het hoofdgerecht, schoof er naast hen een groep aan voor drankjes en shotjes. Jong, luid en energiek, maar niet helemaal de sfeer die Maggie voor ogen heeft wanneer gasten er komen eten.

Maatschappelijk vandaag 11:10

Negen basisscholen in gemeente Alphen aan den Rijn bakken pannenkoeken voor ouderen

Op vrijdag 20 maart 2026 zorgen pannenkoeken ervoor dat basisschoolleerlingen en ouderen in Alphen aan den Rijn dichter bij elkaar komen. Maar liefst negen basisscholen in de gemeente doen mee aan de 19e editie van Nationale Pannenkoekdag. Onder het motto “jong bakt voor oud” bakken leerlingen pannenkoeken voor opa’s, oma’s en andere ouderen uit de buurt.

Overige vandaag 09:59

Geen stempas ontvangen? Vraag een vervangende stempas aan!

Alle stempassen voor de gemeenteraadsverkiezingen zijn per post verstuurd. Heb je geen stempas ontvangen of is de stempas kwijtgeraakt? Dan kan een vervangende stempas worden aangevraagd. Dit kan op drie manieren: digitaal, schriftelijk of aan de balie in het gemeentehuis.