Oud Alphen

Oud Alphen: Park Rijnstroom en Marthastichting

Naast het centrum van Alphen ligt het Park Rijnstroom. Dit park krijgt zijn naam van het huis Rijnstroom, waar ook een grote buitenplaats naast lag. Na vele eigenaren werd het park in 1895 eigendom van de Marthastichting.

Wanneer Rijnstroom werd gebouwd is niet precies bekend, maar dit zal rond 1720 zijn geweest. Reinier van Uijlenburg, Heer van Honswijk en zijn echtgenote Johanna bakker waren de eerste eerste bewoners. In 1830 werd het goed omschreven als een huis met schuur en erf. Achter het huis lag een boomgaard omgeven door een bos, aangeduid als  een lustplaats. In het bos bevond zich een vijver. Ten noorden van de boomgaard lag nog een tuin, waarschijnlijk een moestuin.

In 1890 wordt de buitenplaats omschreven als huis, schuur en lustplaats, verkocht aan Cornelis Johannes de Wit die het als hotel in gebruik neemt. Vijf jaar later wordt de Marthastichting eigenaar van de buitenplaats.

De tekst loopt door onder de afbeelding.

Marthastichting 5.jpg

Marthastichting

De Marthastichting nam onverzorgde kinderen op. Het begin van de Marthastichting vinden we in Amsterdam. De onderwijzer Cornelis Geel werd in 1870 benoemd tot evangelist met als werkterrein de Jordaan. Daar stichtte hij een christelijk tehuis voor ontheemden. Later begon hij een bewaarschool voor vervuilde kinderen. In 1882 legde hij contacten met een hoofdonderwijzer in Nieuwveen, die ook een tehuis voor dergelijke kinderen had geopend.

In 1883 werd de ‘Vereniging Marthastichting voor onverzorgde kinderen’ opgericht. Door de snelle groei van het aantal kinderen werd een pand aan de Julianastraat  aangekocht. Toen door de verbreding van de Rijn een gedeelte van de tuin van het pand zou verdwijnen was het wenselijk om uit te zien naar een andere ruimte. In 1895 werd daarom de buitenplaats ‘Rijnstroom’ aan de Lage Zijde gekocht en nadat er was verbouwd en bijgebouwd kon er in 1897 worden verhuisd.

De tekst loopt door onder de afbeelding.

Marthastichting (2).jpg

Snelle ontwikkeling

Door de voortdurende groei van het aantal jongens en meisjes was uitbreiding noodzakelijk. Na de aankoop in 1906 van de naastgelegen boerderij met 20 hectare grond volgde de bouw van bijgebouwen. De tuinarchitect Copijn uit Groenekan ontwierp een park waarin de gebouwen konden worden opgenomen. Het oude en grote park achter de buitenplaats "Rijnstroom" werd hersteld en vergroot.

In 1923 besluit de stichting een nieuwe woning te bouwen achter het oude huis waarna het oude huis wordt afgebroken. “De Martha-Stichting heeft het gebouw dat zoo zoetjesaan in deplorabelen toestand verkeerde niet meer noodig en het moest opgeruimd worden. Men behoeft er geen bedroefd gezicht bij te zetten, het voorname huis van weleer was onfraai overblijfsel geworden met scheefgezakte balcon en verschilferde muren”, aldus De Rijnbode in 1924.

De tekst loopt door onder de afbeelding.

marthastichting.png

Latere jaren

Na de invoering van de kinderwetten van 1905 werd goedkeuring verkregen voor het opnemen van voogdijkinderen. Dat was belangrijk voor de verdere ontwikkeling van de Marthastichting omdat daardoor rijkssubsidie kon worden verkregen. Vóór die tijd was men geheel afhankelijk van giften, die overigens uit het hele land binnenkwamen. Dat de Marthastichting landelijke bekendheid had blijkt onder meer uit het feit dat Koningin-moeder Emma op 29 april 1930 het geheel vernieuwde meisjeshuis opende dat onder de naam ‘Emmahuis’ in gebruik werd genomen.

De tekst loopt door onder de afbeelding.

marthastichting bezoek Emma 1930.jpg
Bezoek Koninging Emma

De Marthastichting werd later Rijnstroom, Rijnhove en Marnixhove en is tegenwoordig Stichting Horizon. Het complex is voor een belangrijk deel bewaard gebleven en kreeg de naam Park Rijnstroom. Het park met de grote vijver in het midden is in stand gebleven. De pastorie, eertijds de woning van de predikant-directeur, is nog steeds als woning in gebruik. Het voormalige kerkgebouw huisvest op dit moment nog het Parktheater. Het schoolgebouw wordt gebruikt door ParkVilla en het ‘Emmahuis’ is tegenwoordig een appartementencomplex. De door het park lopende wegen kregen de namen van bekende predikant-directeuren van de Marthastichting.  

Voor meer informatie, verhalen en krantenartikelen, kijk op www.martha-stichting.nl.

Meer weten over het verleden van Alphen aan den Rijn? Lees alle artikelen van onze rubriek Oud Alphen.


Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in
Adverteer op Alphens.nl
Adverteer op Alphens.nl

Meer nieuws

Wonen en bouwen vandaag 17:11

Feestelijke start bouw Watersportcentrum in Rijnhaven

Vandaag vond in de Rijnhaven een feestelijke bijeenkomst plaats ter viering van de start van de bouw van het toekomstbestendige watersportcentrum van Nova Watersport. Tijdens het evenement deelden eigenaren Floris en Rutger samen met Wethouder Gerard van As hun visie op de toekomst van het gebied en de rol van het nieuwe gebouw.

Evenement vandaag 16:59

Laatste kans! Beleef het EK Voetbal in Park Rijnstroom

Oranjefans, pak je kans! Morgen, op 21 juni, transformeert Park Rijnstroom in dé plek waar je moet zijn voor een onvergetelijke avond vol oranjegekte, live muziek en natuurlijk de spannende wedstrijd tussen Nederland en Frankrijk, live te volgen op een reusachtig scherm.

Sport vandaag 15:37

Maxime Takken wint zilver op NK Tijdrijden

De 14-jarige Maxime Takken uit Alphen heeft gisteren een knappe prestatie geleverd door de zilveren medaille te winnen op het Nederlands Kampioenschap Tijdrijden in Steenbergen. Over een winderig parcours van 18,9 kilometer wist Maxime in de categorie Nieuweling-meisjes (U17) een gemiddelde snelheid van ruim 38 km/u te behalen, wat haar een tweede plaats opleverde.

Calamiteiten vandaag 15:05

Zwaarbewapende politie-eenheid rijdt verdachte klem op N207

Donderdag is de auto van een verdachte klemgereden door een gespecialiseerde, zwaarbewapende eenheid van de politie. De N207, de provinciale weg tussen Alphen aan den Rijn en Boskoop, werd speciaal voor de arrestatie in beide richtingen afgesloten.

Politiek vandaag 14:28

Bezwaren tegen komst AZC aan Genielaan Alphen aan den Rijn

De voorgenomen vestiging van een asielzoekerscentrum (AZC) aan de Genielaan in Alphen aan den Rijn stuit op bezwaren van omwonenden. Op woensdag 19 juni vond een belangrijke hoorzitting plaats, voorafgaand aan de aankomende beslissing over de omgevingsvergunning.

Evenement vandaag 13:02

Romeinse Dag in Alphen aan den Rijn volledig uitverkocht

De Romeinse Dag op vrijdag 28 juni in het Alphense stadshart is volledig uitverkocht. Op deze dag wordt Alphen-Stad omgetoverd tot een levendig Romeins dorp voor alle leeftijden, met een gevarieerd programma dat onder andere een speurtocht en Romeinse vaartochten omvat. Helaas zijn alle beschikbare tijdsloten voor de Romeinse vaartochten volgeboekt.