Eveline Verhoeve

ROMEINEN Baksteen

Van de uitvindingen die de Romeinen op hun conto kunnen schrijven, is de baksteen er een. Nadat het Romeinse leger de Lage Landen had verlaten, duurde het tot de twaalfde eeuw voordat er weer baksteen als bouwmateriaal werd gemaakt en gebruikt.

De introductie van baksteen in het Alphense castellum was ergens in de tweede helft van de eerste eeuw. Het eerste fort uit 41 na Chr. was houtbouw, daarna werd ook wel in steen gebouwd. Desondanks was er weinig steenbouw in Albaniana.
Pas na het midden van de tweede eeuw waren er meer en grotere bouwactiviteiten in steen. Voor die bouwactiviteiten werd natuursteen, tufsteen, op grote vrachtschepen aangevoerd uit de Eiffel en er kwam baksteen uit bakkerijen bij de legioensplaats Nijmegen.

Voor het midden van de tweede eeuw werden bakstenen gebruikt die door de plaatselijke  soldaten zelf werden gebakken. Er zijn uit deze periode bakstenen met stempel van het Alphense cohort, VI Breucorum, opgegraven. Deze in Albaniana gestationeerde soldaten hadden, waarschijnlijk buiten de muren van het castellum zelf, een relatief kleine steenbakkerij waar gebakken werd voor eigen gebruik.

Er was wel enige aanvoer van baksteen van elders. Het gaat dan om bakstenen met het stempel van Tegularia Transrhenana. Deze steenbakkerij was aan het einde van de eerste eeuw in bedrijf en moet in de buurt van Xanten of Neuss hebben gelegen. Baksteen van deze grote leverancier is gevonden in het gebied tussen Aken-Keulen en Alphen aan den Rijn.

Daarnaast zijn er uit deze vroege periode ook drie bakstenen gevonden met een kruisvormig symbool. Deze zijn afkomstig van een burger steenbakkerij. Een dergelijk bedrijf was waarschijnlijk verbonden aan een villa van enige omvang. In de omgeving van Alphen aan den Rijn stonden deze grote herenboerderijen niet. Dichter bij de kust in de omgeving van Forum Hadriani, het huidige Voorburg, echter wel.

De bouwactiviteiten zijn niet een-op-een hout of baksteen. Veel gebouwen hebben gevlochten wanden van takken en leem. Zowel de lemen als de bakstenen wanden werden voorzien van een pleisterlaag die vervolgens werd geverfd. Meestal in wit en vaak met een rode 'lambrisering'.

De baksteen is vaak zichtbaar als halfronde boog boven een raam of deur. In dat geval dient de bakstenen boog als overspanning van de opening en vangt deze het gewicht van de muur erboven op.

2022 is uitgeroepen tot het Limesjaar: Alphen, wereldstad aan de Limes. Met deze serie artikelen staan we stil bij het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in
Adverteer op Alphens.nl
Adverteer op Alphens.nl

Meer nieuws

Advertorial Beauty en verzorging gisteren 16:43

Stralend van binnen en van buiten? Ontdek Transformational Cupping bij Chi & Zo

Wil je van je cellulite af en wil je die plattere buik? Of heb je genoeg van die aanhoudende hoofdpijn? Voel je je belemmerd door rugpijn, zware benen of pijnlijke knieën? Zoek niet verder, want de oplossing is er: Transformational Cupping. Deze fantastische methode kan je van al deze klachten af helpen of doen verminderen.

Milieu en duurzaamheid gisteren 15:21

Starten met duurzaamheid en voedselvoorziening

Nu vandaag de dag veel producten in de supermarkt duurder worden en vaak ook van ver komen, loont het om zelf voedsel te verbouwen en lokale producten te kopen. Dit draagt bij aan betaalbaar, duurzaam en lekker leven! Om hier meer over te leren ben je zaterdag 20 april welkom bij de Groene Inspiratiemarkt van het Huis van Duurzaamheid.

Advertorial Politiek plein gisteren 14:10

GroenLinks blij met sluiting Ziendeweg voor doorgaand verkeer

GroenLinks is blij, want de Ziendeweg wordt autovrij. Volgens de partij betekent dit een enorme verbetering voor natuur, dieren en mensen die in dit gebied willen fietsen en wandelen. GroenLinks heeft hiervoor druk uitgeoefend in de raad, via acties, en door steun aan bezorgde omwonenden.

Maatschappelijk gisteren 12:59

Goede doelen ontvangen cheque van Stichting Kringloop Alphen

Goede doelen in Alphen aan den Rijn ontvingen deze week een hartverwarmende verrassing van Stichting Kringloop Alphen. Elk jaar streeft de stichting ernaar een bedrag aan goede doelen te schenken. Na een oproep aan klanten, personeel en andere geïnteresseerden werden tien organisaties geselecteerd om een cheque te ontvangen, variërend van 500 tot 1500 euro, afhankelijk van hun verzamelde punten.

Politie en handhaving gisteren 11:45

Insluiper betrapt en gearresteerd met pepperspray op zak

Afgelopen weekend werd de rust van een bewoner aan de Blijenbergstraat in Alphen aan den Rijn ruw verstoord toen er plotseling een ongewenste gast in de woning stond. De bewoner zag tot zijn verbazing een vreemde man in zijn huis staan, met zijn portemonnee in zijn hand.

Maatschappelijk gisteren 10:32

Inzamelingsactie sportkleding bij Scala College voor SPORT JE OOK MEE?!

Deze week start op alle vestigingen van het Scala College een bijzondere inzamelingsactie van sportkleding voor het initiatief SPORT JE OOK MEE?! Leerlingen en medewerkers worden aangemoedigd om gebruikte sportkleding te doneren door deze tot en met dinsdag 23 april in te leveren bij speciale containers in de hal. Gisteren stonden de eerste docenten en leerlingen al klaar om hun bijdrage te leveren.