Eveline Verhoeve

ROMEINEN Bosrijke kwelders

De wereld zag er in de Romeinse tijd heel anders uit dan nu. Dat kwam niet alleen door de Romeinen die heersten over West-, Midden- en Zuid-Europa, het Midden-Oosten en de Afrikaanse kuststreken. Het kwam ook door het klimaat.

Vanaf de laatste ijstijd zorgde het smeltwater ervoor dat de zeespiegel steeg. Die lag rond het jaar 0 een stukje lager dan tegenwoordig. Het huidige Nederland is zo’n beetje onherkenbaar. De kustlijn lag een stukje verder in zee, Zeeland was geen eilandenrijk, het IJsselmeer bestond alleen uit de zuidelijke helft en heette Flevomeer, het Waddengebied was aanzienlijk groter dan nu.

Tegelijkertijd was het een stuk natter in het land. In het noorden woonden de Friezen op terpen. Vanaf het Flevomeer liep een rivier tussen de beide Frieslanden. Aan de kust lag een gesloten duinenrij, onderbroken door de grote rivieren Oude Rijn, Waal en Schelde. Het westen van Nederland bestond achter de duinen vooral uit kwelders, laagveen en hoogveen.

Het Romeinse castellum Albaniana werd gebouwd in een bosrijk kweldergebied langs de rivier. Ten noorden en ten zuiden van de kwelders lagen veengebieden. De kwelders liepen bij heel hoog water onder, maar vormden normaal gesproken een weelderig landschap met bomen en struiken op de grens van water en land. Er waren veel kreken, beken en riviertjes tussen drogere 'eilanden'.

Albaniana werd gebouwd op een oorspronkelijk bosrijk terrein ingeklemd tussen het natte landschap en de rivier. De Romeinen hadden wel moeite om de boel droog te houden. Er zijn veel sporen van overstromingen gevonden, bijvoorbeeld weggeslagen kademuren die werden hersteld.
Het werd in de periode dat het fort werd bewoond erger. In de derde eeuw was het zuidelijke deel zompig in de natte perioden van het jaar.

Dat het natter werd langs de rivier had veel te maken met de ontbossing. De Romeinen kapten hele bossen en gebruikten het hout om te bouwen. De kaalslag was er niet alleen rond Alphen aan den Rijn, maar langs de hele rivier. De Oude Rijn had last van erosie tijdens hevige regenval net als de andere rivieren in ons land. Dat maakte dat de rivieren steeds gemakkelijker buiten hun oevers traden.

Tijdens de Vroege Middeleeuwen, na het vertrek van de Romeinen aan het einde van de derde eeuw, herstelde het landschap zich langzaam. Er groeiden weer bossen en de rivier overstroomde minder vaak en minder hevig.

Deel 19 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn. 


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Algemeen gisteren 16:38

Vannacht gaat de klok een uur terug

In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de wintertijd in. Dit houdt in dat de klok een uur achteruit gaat, en de dag dus een uur langer duurt!

Alphense Zendmast gisteren 13:05

Alphense zendmast gedoofd voor Nacht van de Nacht

Alle lichten van de Alphense zendmast zullen zaterdagavond 24 oktober om 21:00 uur uit gaan. Dit gebeurt ter gelegenheid van de Nacht van de Nacht. Tot 21:00 uur is de zendmast blauw gekleurd voor het 75-jarig bestaan van de Verenigde Naties.

Alphens Restaurantweek gisteren 11:59

Koeien en Kaas bij jou thuis: binnen 15 minuten je zelfgemaakte diner op tafel

De komende weken organiseren wij de Alphens Restaurantweek bij jou thuis! Wij brengen je in de gelegenheid om kennis te maken met de beste restaurants in Alphen en omstreken. Dit keer vertellen we je alles over de heerlijke gerechten die je bij Koeien en Kaas kunt bestellen.

Overige gisteren 10:47

Kerstmarkt bij de kringloop: “Het lijkt hier wel een tuincentrum”

Bakken vol kerstballen, engelenhaar, slingers, mokken met warme chocolademelk én een kerstbomenshow. Dat klinkt als een beschrijving van elk willekeurig tuincentrum rond de kerstperiode, maar volgende week is dit ook het geval bij Kringloop Alphen. “Je verwacht het misschien niet, maar ook kunstbomen die al een ander huis hebben gehad, kunnen er nog prachtig en vol met naalden uitzien.”