Eveline Verhoeve

ROMEINEN Caligae

De Romeinen hadden een traditie in leer bewerken die tot op de dag van vandaag grotendeels hetzelfde is gebleven. Het leer werd gelooid en geverfd. Schoenen, laarzen en slippers waren kleurrijk, rijkelijk gedecoreerd en stevig.

De bekendste Romeinse schoen is de caligae. Hoewel de meeste mensen niet weten dat dit de naam is, zal vrijwel iedereen de schoen direct herkennen als kenmerkend voor soldaten. En dat klopt. De caligae werd in de eerste en deels in de tweede eeuw door Romeinse soldaten in het hele rijk gedragen, maar er waren veel lokale varianten in de ontwerpen.

De caligae is een open enkellaars en wordt met of zonder sokken gedragen. Als de caligae goed passen, is het een comfortabel schoeisel voor de dagmarsen die menige soldaat moet afleggen. Elke soldaat kreeg drie paar schoenen per jaar. Vandaar dat de versleten exemplaren gemakkelijk werden weggegooid en tweeduizend jaar later konden worden opgegraven.

De caligae zijn voorzien van een typerende bespijkerde zool. De laars zelf is van stevig leer en bestaat uit opengesneden onderdelen voor de bovenkant en dikke lagen leer voor de zool. Er is een binnenzool en een buitenzool die aan elkaar worden genaaid met de onderdelen voor de bovenkant. De enkellaars wordt gesloten met lange leren veters. De spijkers vormen een patroon aan de onderkant dat verschillend is. Deze zolen werden vooral in de provincies gebruikt, ook door burgers trouwens.

Schoenen werden gemaakt door gespecialiseerde schoenmakers. In de uithoeken van het Romeinse Rijk, zoals hier in Albaniana, maakten schoenmakers allerlei soorten schoenen. Soldatenschoenen en laarzen, damesschoeisel en schoenen voor kinderen. Iedereen bezat verschillende schoenen waaronder een paar slippers en voor soldaten natuurlijk de caligae.

De techniek van de schoenmakers werd in de eerste eeuw verspreid via de castella, de steden en de kampdorpen. Vaak bleven militaire schoenmakers na hun diensttijd in een stad of kampdorp wonen en begonnen daar hun schoenmakersbedrijf. In de tweede eeuw had iedereen Romeinse schoenen, ook op het platteland.

Bron: Stepping through Time, Footwear in the North-Western Provinces of the Roman Empire, Carol van Driel-Murray.

Deel 37 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Advertorial Cultuur vandaag 17:43

Filmdiner No Reservations met Catherine Zeta-Jones

De titel van het nieuwe filmdiner op 5, 6 en 7 maart wekt wat verwarring: dit filmdiner is zeker te reserveren. Het concept van thuis een film kijken en tegelijk eten wat je ziet in de film is deze keer met steractrice Catherina Zeta-Jones in de film No Reservations.

Coronavirus in Alphen vandaag 17:00

Het vaccineren in Alphen is nu echt begonnen: “Laat die vaccins maar komen!”

Rond 08:00 uur werd de eerste prik gezet in de tot vaccinatielocatie omgebouwde tennishal van Nieuwe Sloot. Dagelijks zullen daar zo’n driehonderd 80+’ers worden gevaccineerd, maar de daadwerkelijke capaciteit ligt hoger. “In een maand tijd zouden we heel Alphen kunnen vaccineren”, zegt burgemeester Liesbeth Spies.

Calamiteiten vandaag 15:29

Motorrijder komt ten val op Leidse Schouw

Maandagmiddag 1 maart is er een motorrijder ten val gekomen op de Leidse Schouw. Bij het eenzijdige ongeval kwamen meerdere hulpdiensten ter plaatse. 

Van 0 naar 20 vandaag 14:54

Van 0 naar 20: Mitchell en Stefan zijn er bijna

Het moment komt dichter en dichterbij dat Mitchell en Stefan toch echt die 20 kilometer moeten gaan rennen. Allebei zijn ze op de goede weg. Ze zijn er bijna. Tijd voor wat laatste tips!

Alphense Zendmast vandaag 14:06

Alphense zendmast maandagavond rood en groen verlicht

Het verzoek kwam vanuit Kees Kraamer om de Alphense zendmast maandagavond rood en groen te verlichten. Dit doet hij voor zijn hardloopgroepje, met in het bijzonder voor Peter Zuidam. En dat levert ongetwijfeld een leuk moment op, want Kees en Peter zijn beide kleurenblind.