Eveline Verhoeve

ROMEINEN Caligae

De Romeinen hadden een traditie in leer bewerken die tot op de dag van vandaag grotendeels hetzelfde is gebleven. Het leer werd gelooid en geverfd. Schoenen, laarzen en slippers waren kleurrijk, rijkelijk gedecoreerd en stevig.

De bekendste Romeinse schoen is de caligae. Hoewel de meeste mensen niet weten dat dit de naam is, zal vrijwel iedereen de schoen direct herkennen als kenmerkend voor soldaten. En dat klopt. De caligae werd in de eerste en deels in de tweede eeuw door Romeinse soldaten in het hele rijk gedragen, maar er waren veel lokale varianten in de ontwerpen.

De caligae is een open enkellaars en wordt met of zonder sokken gedragen. Als de caligae goed passen, is het een comfortabel schoeisel voor de dagmarsen die menige soldaat moet afleggen. Elke soldaat kreeg drie paar schoenen per jaar. Vandaar dat de versleten exemplaren gemakkelijk werden weggegooid en tweeduizend jaar later konden worden opgegraven.

De caligae zijn voorzien van een typerende bespijkerde zool. De laars zelf is van stevig leer en bestaat uit opengesneden onderdelen voor de bovenkant en dikke lagen leer voor de zool. Er is een binnenzool en een buitenzool die aan elkaar worden genaaid met de onderdelen voor de bovenkant. De enkellaars wordt gesloten met lange leren veters. De spijkers vormen een patroon aan de onderkant dat verschillend is. Deze zolen werden vooral in de provincies gebruikt, ook door burgers trouwens.

Schoenen werden gemaakt door gespecialiseerde schoenmakers. In de uithoeken van het Romeinse Rijk, zoals hier in Albaniana, maakten schoenmakers allerlei soorten schoenen. Soldatenschoenen en laarzen, damesschoeisel en schoenen voor kinderen. Iedereen bezat verschillende schoenen waaronder een paar slippers en voor soldaten natuurlijk de caligae.

De techniek van de schoenmakers werd in de eerste eeuw verspreid via de castella, de steden en de kampdorpen. Vaak bleven militaire schoenmakers na hun diensttijd in een stad of kampdorp wonen en begonnen daar hun schoenmakersbedrijf. In de tweede eeuw had iedereen Romeinse schoenen, ook op het platteland.

Bron: Stepping through Time, Footwear in the North-Western Provinces of the Roman Empire, Carol van Driel-Murray.

Deel 37 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Te zien op televisie vandaag 10:28

Bewonder Alphense Boys vanavond in BNNVARA documentaire

Op zondagavond 16 mei om 20:30 uur zijn de jonge Alphense voetballers van voetbalvereniging Alphense Boys te bewonderen in de documentaire Voetbaldroom. Hier volgen zij het team Alphense Boys JO13-1, met prachtige opnames en diverse interviews. 

Sport gisteren 16:12

Rolstoeltennis-topper Esther Vergeer bij TV Nieuwe Sloot

Op 9 juni geeft de Esther Vergeer Foundation een tennis clinic aan de rolstoeljeugd van Tennisvereniging Nieuwe Sloot, aan aspirant rolstoeltennissers en aan kids die het gewoon eens willen proberen vanuit een rolstoel. Voormalig Grand Slam winnares Esther Vergeer is ook bij het event aanwezig.

Dronefotografie gisteren 14:37

Alphen vanuit de lucht: de groene long van Kerk en Zanen

Vanuit de lucht ziet alles er net even anders uit. Daarom neemt de Alphense fotograaf Josh Walet ons elke zaterdag mee op reis door Alphen met zijn drone. Zo beleef je Alphen in vogelvlucht. Dit keer het Europapark, de groene long van de wijk Kerk en Zanen.