Eveline Verhoeve

ROMEINEN Cananefaten

Toen het Alphense fort Albaniana in de eerste eeuw werd gebouwd, werd de kuststreek bewoond door de stam der Cananefaten. Meer landinwaarts langs de Rijn woonden de Bataven. De stammen waren verwant.

Welke volkeren in onze streken woonden voordat de Romeinen hier kwamen, is niet duidelijk. Het lijkt erop dat de stammen die Julius Caesar aantrof niet dezelfde zijn als die halverwege de eerste eeuw het gebied bewoonden. Waarschijnlijk is het gebied in de Rijndelta aan het begin van de jaartelling grotendeels ontvolkt. De Romeinse historicus Tacitus meldt later dat een deel der Chatti zich hier vestigde.

Het stamgebied van de Chatti ligt globaal in midden-Duitsland rond de rivier de Weser. Hier verdrongen de Germaanse Sueben verschillende andere minder agressieve stammen. Ook waren er in deze wijde omgeving veel schermutselingen met de Romeinen die het Romeinse Rijk tot aan de rivier de Elbe wilden stabiliseren. Dat mislukte faliekant, niet in het minst door de beruchte Slag bij Kalkriese in het jaar 9 na Christus. Toen werden drie Romeinse legioenen  onder leiding van veldheer Varus in de pan gehakt door een alliantie van Germaanse stammen onder leiding van Arminius.

In ieder geval plaatst Tacitus een deel van de Germaanse Chatti in de eerste eeuw in de gehele Rijndelta. De Cananefaten woonden in de kuststreek met als hoofdplaats Voorburg, de Bataven landinwaarts met als hoofdplaats Nijmegen.
Het meest waarschijnlijke scenario is dat het vooral om een elitaire bovenlaag van Chatti ging, die zich met volgelingen in dit gebied vestigde en de oorspronkelijke bevolking assimileerde.

Het is overigens zo dat geen van de Germaanse of Keltische stammen heel erg lang honkvast was. Als een gebied bijvoorbeeld steeds minder voedsel opleverde, trok een stam naar een beter gebied. Germanen en Kelten waren geen culturele of bestuurlijke eenheid, zij zagen zichzelf niet als een volk.

De Cananefaten en de Bataven waren in ieder geval verwant en zeer bevriend. Van beide stammen is bekend dat zij cavaleriesoldaten leverden voor de Bataafse cohorten, onder meer bij de Muur van Hadrianus. Ook werkten zij vanaf het begin zeer nauw samen bij de Bataafse Opstand in 69 en 70 na Christus.

Deel 20 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Beleef Alphen vandaag 15:42

Beleef Alphen: skiƫn bij Ski & Snowboard Xperience

Deze zomer gaat Lars (25) voor Alphens elke week op stap. ''Ik licht één activiteit uit en schrijf uitgebreid over wat ik gedaan heb. Om te ervaren wat er kan, wat er doen is, maar vooral om te ontdekken wat er te beleven is in Alphen. Ik maak stadswandelingen, bezoek het Archeon, hang in de touwen bij het klimpark en nog veel meer!” Deze week: skiën bij Ski & Snowboard Xperience.

Wonen en bouwen vandaag 15:11

Het uitgestorven Rode Dorp in beeld

Leegstaande huizen, uitgestorven straten en ingegooide ramen. Een deel van het Rode Dorp ligt er verlaten bij door de sloop die in oktober van start gaat. Het doet sommigen zelfs denken aan een spookstad, zoals het Belgische plaatsje Doel. In deze fotoserie brengen we de situatie in beeld. 

Calamiteiten vandaag 13:10

Grote file op N207 door ongevallen

Op zaterdag heeft er aan het begin van de middag een ongeval plaatsgevonden op de Oostkanaalweg (N207). Hierdoor ontstond een file, waarin drie auto's vervolgens op elkaar botste. Dit zorgde voor een nog grotere file.