Eveline Verhoeve

ROMEINEN Cananefaten

Toen het Alphense fort Albaniana in de eerste eeuw werd gebouwd, werd de kuststreek bewoond door de stam der Cananefaten. Meer landinwaarts langs de Rijn woonden de Bataven. De stammen waren verwant.

Welke volkeren in onze streken woonden voordat de Romeinen hier kwamen, is niet duidelijk. Het lijkt erop dat de stammen die Julius Caesar aantrof niet dezelfde zijn als die halverwege de eerste eeuw het gebied bewoonden. Waarschijnlijk is het gebied in de Rijndelta aan het begin van de jaartelling grotendeels ontvolkt. De Romeinse historicus Tacitus meldt later dat een deel der Chatti zich hier vestigde.

Het stamgebied van de Chatti ligt globaal in midden-Duitsland rond de rivier de Weser. Hier verdrongen de Germaanse Sueben verschillende andere minder agressieve stammen. Ook waren er in deze wijde omgeving veel schermutselingen met de Romeinen die het Romeinse Rijk tot aan de rivier de Elbe wilden stabiliseren. Dat mislukte faliekant, niet in het minst door de beruchte Slag bij Kalkriese in het jaar 9 na Christus. Toen werden drie Romeinse legioenen  onder leiding van veldheer Varus in de pan gehakt door een alliantie van Germaanse stammen onder leiding van Arminius.

In ieder geval plaatst Tacitus een deel van de Germaanse Chatti in de eerste eeuw in de gehele Rijndelta. De Cananefaten woonden in de kuststreek met als hoofdplaats Voorburg, de Bataven landinwaarts met als hoofdplaats Nijmegen.
Het meest waarschijnlijke scenario is dat het vooral om een elitaire bovenlaag van Chatti ging, die zich met volgelingen in dit gebied vestigde en de oorspronkelijke bevolking assimileerde.

Het is overigens zo dat geen van de Germaanse of Keltische stammen heel erg lang honkvast was. Als een gebied bijvoorbeeld steeds minder voedsel opleverde, trok een stam naar een beter gebied. Germanen en Kelten waren geen culturele of bestuurlijke eenheid, zij zagen zichzelf niet als een volk.

De Cananefaten en de Bataven waren in ieder geval verwant en zeer bevriend. Van beide stammen is bekend dat zij cavaleriesoldaten leverden voor de Bataafse cohorten, onder meer bij de Muur van Hadrianus. Ook werkten zij vanaf het begin zeer nauw samen bij de Bataafse Opstand in 69 en 70 na Christus.

Deel 20 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Coronavirus in Alphen vandaag 19:19

Nog even wachten op versoepelingen, buitenschoolse opvang wel open

Ouders van schoolgaande kinderen kunnen opgelucht ademhalen. De buitenschoolse opvang (bso) mag vanaf maandag weer open. Andere versoepelingen komen er nog niet vanaf 21 april. Het demissionaire kabinet zet de pijlen nu op versoepelen vanaf 28 april.

Te zien op televisie vandaag 18:31

EenVandaag besteedt aandacht aan de woningbouwsituatie in de Alphense Gnephoek

De huizenmarkt zit totaal op slot. Het bouwen van huizen is daarom een kwestie die hoog op de politieke agenda staat. Wethouder Gerard van As en gedeputeerde Anne Koning van de provincie Zuid-Holland waren maandagavond te zien bij EenVandaag over bouwen in de buitenranden, met de Gnephoek in het bijzonder.

Politiek vandaag 17:36

City Deal geeft uitgangspunten nieuwbouw aan

Alphen aan den Rijn ondertekent de City Deal Circulair en Conceptueel Bouwen. Dit houdt in dat de gemeente de uitgangspunten voor nieuwbouw laat aansluiten bij de ambities voor duurzaamheid. De grootste ambitie is om in 2050 CO2 neutraal te zijn.

Maatschappelijk vandaag 16:14

Burgemeester Spies leest voor aan kinderen uit de Diamantstraat

Op zaterdag 10 april konden kinderen uit de Diamantstraat luisteren naar verhalen van burgemeester Liesbeth Spies tijdens het voorleesuurtje. Ook werd er een tekenwedstrijd georganiseerd voor kinderen uit de buurt. “Het was een geslaagde middag!”