Eveline Verhoeve

ROMEINEN Cucullus

Een cape was een belangrijk kledingstuk voor de inwoners van de koude en gure Rijndelta. De cucullus was in de noordwestelijke streken van Europa een belangrijke dracht speciaal tijdens werkzaamheden op het land en voor wie onderweg was. Enerzijds als een losse capuchon en anderzijds als een beschermende cape.

De cucullus is een eenvoudig te maken kledingstuk. Een halve cirkel stof wordt aan de rechte kanten aan elkaar genaaid. Voor het gezicht wordt vlak onder de punt een uitsnede gemaakt. Deze is wijd genoeg om de capuchon rond de hals te dragen. De cucullus hangt normaal gesproken op de schouders en het puntje van de capuchon steekt omhoog. De lengte is verschillend: een capuchon, een korte of een lange cape.

De cucullus als losse capuchon lijkt op het eerste gezicht op de middeleeuwse kaproen. Dit is ook een losse capuchon die tegelijkertijd als een kort manteltje de schouders bedekt. Wellicht is de een voorloper van de ander. In ieder geval heeft de kaproen een iets ingewikkelder patroon dan de halve cirkel van de cucullus.

De cucullus is in de Romeinse periode een kledingstuk voor iedereen. De eenvoudige capuchon wordt bijvoorbeeld gedragen door landarbeiders die in weer en wind aan het werk zijn en bedekt hoofd en schouders. De korte cape is ook bekend als dracht van jagers en ruiters. De lange versie kennen we van reliëfs en beeldjes van goden.

De cucullus is vooral geschikt als reiskleding speciaal in de nattere en koudere jaargetijden. Dat het een kledingstuk voor gewone mensen is, neemt niet weg dat  koukleumende keizers er ook graag een droegen. De cucullus is namelijk gemaakt van dikke wol.

De wol voor een cucullus bevat nog de lanoline van het schaap. Lanoline is huidvet. Dit vet is goed voelbaar als de wol wel is schoongemaakt, maar niet grondig is gewassen. Het betekent automatisch dat de wol ook ongeverfd is, want verf pakt niet op vet.
De wol wordt dicht geweven en soms ook vervilt. Dan krijg je een waterafstotende en winddichte stof. Buitengewoon geschikt voor de barbaarse weersomstandigheden, het ruwe klimaat, waar Tacitus voor de Lage Landen al over sprak.

Deel 41  van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Advertorial Cultuur vandaag 17:43

Filmdiner No Reservations met Catherine Zeta-Jones

De titel van het nieuwe filmdiner op 5, 6 en 7 maart wekt wat verwarring: dit filmdiner is zeker te reserveren. Het concept van thuis een film kijken en tegelijk eten wat je ziet in de film is deze keer met steractrice Catherina Zeta-Jones in de film No Reservations.

Coronavirus in Alphen vandaag 17:00

Het vaccineren in Alphen is nu echt begonnen: “Laat die vaccins maar komen!”

Rond 08:00 uur werd de eerste prik gezet in de tot vaccinatielocatie omgebouwde tennishal van Nieuwe Sloot. Dagelijks zullen daar zo’n driehonderd 80+’ers worden gevaccineerd, maar de daadwerkelijke capaciteit ligt hoger. “In een maand tijd zouden we heel Alphen kunnen vaccineren”, zegt burgemeester Liesbeth Spies.

Calamiteiten vandaag 15:29

Motorrijder komt ten val op Leidse Schouw

Maandagmiddag 1 maart is er een motorrijder ten val gekomen op de Leidse Schouw. Bij het eenzijdige ongeval kwamen meerdere hulpdiensten ter plaatse. 

Van 0 naar 20 vandaag 14:54

Van 0 naar 20: Mitchell en Stefan zijn er bijna

Het moment komt dichter en dichterbij dat Mitchell en Stefan toch echt die 20 kilometer moeten gaan rennen. Allebei zijn ze op de goede weg. Ze zijn er bijna. Tijd voor wat laatste tips!

Alphense Zendmast vandaag 14:06

Alphense zendmast maandagavond rood en groen verlicht

Het verzoek kwam vanuit Kees Kraamer om de Alphense zendmast maandagavond rood en groen te verlichten. Dit doet hij voor zijn hardloopgroepje, met in het bijzonder voor Peter Zuidam. En dat levert ongetwijfeld een leuk moment op, want Kees en Peter zijn beide kleurenblind.