Eveline Verhoeve

ROMEINEN De kade

Het Romeinse castellum in Alphen aan den Rijn, Albaniana, is gebouwd langs de oever van de rivier de Rijn. In de Romeinse tijd was de Oude Rijn de snelstromende hoofdstroom in de delta van de machtige rivier.

De rivier had wel een paar uitdagingen voor de Romeinse soldaten in het castellum. De oever bij het castellum liep tamelijk steil de rivier in. Dat wijst erop dat de Rijn een snelstromende rivier was. Om het water enigszins in bedwang te houden, werd een kade aangelegd langs het castellum. Bovendien is een kade wel zo praktisch als je grote schepen aan wilt leggen.

Het bouwen van de kade begon waarschijnlijk in het jaar 42, pal na de bouw van het eerste houten fort. Er werden houten beschoeiingen en kademuren op de oeverlijn aangebracht. Er zijn palen en balken opgegraven uit de periode 42-125 na Christus. Dit hout is gedateerd door de jaarringen te onderzoeken van de bomen die zijn gebruikt voor de aanleg.
De gedateerde paal uit 42 is een iep. Een paal gemaakt van een es is gedateerd op 51. Andere gebruikte houtsoorten zijn eiken, esdoorn en els.

In de loop der jaren is de kade vaak gerepareerd. Dit moest wel, omdat de machtige Rijn de kade ondergroef. Daardoor ontstond schade aan de onderzijde van de kade. Deze begon dan vroeg of laat te schuiven en zakte voorover of gleed deels de rivier in.
Uiteindelijk bestond de kade uit zand en klei vermengd met rijshout van de oever, palen en balken, baksteen en natuursteen en een flinke hoeveelheid afval uit de nederzetting.

Een groot deel van het bouwpuin in de verzakte kade is waarschijnlijk afkomstig van de muur van het castellum in de late tweede eeuw. Door een overstroming is de oudste stenen muur toen ingestort. Het puin, tufsteen en mortel, is gebruikt voor het versterken van de kade.

Het castellum is door de Romeinse bewoners aan het eind van de derde eeuw verlaten. Vooral in de achtste en negende eeuw is veel van het bouwmateriaal door de bewoners van het vroege Alphen aan den Rijn gebruikt voor hun eigen bouwwerken.
In het jaar 1122 is de ooit zo machtige rivier afgedamd bij Wijk bij Duurstede. Daarna is op het terrein van het Romeinse castellum door de rivier zand en klei afgezet. En zo verdween het grote Romeinse fort uit het zicht.

2022 is uitgeroepen tot het Limesjaar: Alphen, wereldstad aan de Limes. Met deze serie artikelen staan we stil bij het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Advertorial Werken vandaag 15:27

Vijf goede redenen om te kiezen voor meer werkgeluk

Werkgeluk: een controversieel onderwerp waar zelden bij wordt stilgestaan. De combinatie van een leuke job, je privéleven, drie keer in de week sporten en het onderhouden van je sociale contacten vraagt om onwijs veel intrinsieke motivatie van jezelf, vind je niet? Je lichaam en geest zijn ervoor gebouwd. Maar is dat genoeg?

Politiek vandaag 14:34

Laatste optreden Van Velzen en De Jager

Kees van Velzen en Han de Jager nemen afscheid van de politieke arena in Alphen aan den Rijn. Beide CDA-wethouders keren niet terug in het college van burgemeester en wethouders. Zij stappen uit de actieve politiek en nemen donderdag 19 mei afscheid.

Calamiteiten vandaag 13:52

Grote file door verkeersongeval op de N11

Op de N11 is woensdag aan het begin van de middag een ongeval gebeurd tussen een vrachtwagen en een personenauto. Dit heeft een grote file veroorzaakt.

Wonen en bouwen vandaag 13:41

Bewoners Rode Dorp vieren de afronding van fase 1

Dinsdag werd in het Rode Dorp de oplevering van de nieuwbouwwoningen van Woonforte en de vernieuwde straten door de gemeente gevierd. Het feest startte in de Jan Nieuwenhuijzenstraat bij de onthulling van de nieuwe gevelsteen en eindigde met een gezellige barbecue in de speeltuin Kindervreugd.

Blog Opinie vandaag 12:02

Het zal je kind maar wezen

Nederland werd recent weer opgeschrikt door het zoveelste incident met een verward persoon. En weer wordt er moord en brand geschreeuwd hoe het zover heeft kunnen komen.