Eveline Verhoeve

ROMEINEN Een brug te ver

De vraag of bij het Romeinse castellum Albaniana een brug is aangelegd, komt zo af en toe op. Er is namelijk een gerucht dat er een Romeinse brug lag, maar dat is niet meer dan een gerucht. Er is namelijk geen spat archeologisch of historisch bewijs voor zo’n brug.

Soms gaat het niet om wat er wel is gevonden, maar juist om wat er niet is gevonden. Dat geldt bijvoorbeeld voor de geruchten rond een Romeinse Alphense Brug.
Waar komt het gerucht vandaan dat er een Romeinse brug bij Albaniana over de Rijn lag? Het meest waarschijnlijk is een tekening in blauwe inkt met een afbeelding van een stenen brug op twee bogen. De tekst in de aanzienlijk latere tekening luidt: De Alphensche brug omstreeks 700. De brug zou naar voorbeeld van een oudere Romeinse brug zijn gebouwd.

Als je een groot project als een stenen brug gaat ondernemen, moet daar een reden voor zijn. Een brug komt ergens vandaan, Albaniana in dit geval, en gaat ergens naar toe. De reden zou in de Romeinse tijd een weg kunnen zijn. Die lag er niet. Niet langs de Rijn aan de Lage Zijde en ook niet het grote veenmoeras in. Bovendien was er ook geen, Romeinse, bebouwing aan de Lage Zijde.
Het Romeinse fort is gebouwd om de rivier de Rijn te bewaken en dat hield ook in een oogje houden op de monding van de Kromme Aar waar de ‘vijand’ woonde. Waarom zou je dan de kat op het spek binden en een nutteloze weg met brug aanleggen naar de overkant van de rivier? Bovendien: een vaste brug zou alleen maar hinderlijk zijn geweest voor de grote Romeinse transportschepen met zeil.

Voordat het nieuwe centrum aan de Hoge Zijde werd gebouwd, zijn er grootschalige archeologische opgravingen gedaan. Dat was niet de eerste keer, maar wel met de meeste omvang.
Voordat de uitgebreide opgravingen van start gingen, is geïnventariseerd op welke locaties ooit is opgegraven, wanneer en door wie. Het ging bij deze inventarisatie niet alleen om archeologische resten in het centrumgebied aan de Hoge Zijde, maar ook aan de Lage Zijde, De Hoorn en het Goudse Rijpad.

De vondsten rond de Alphense Brug zijn: in 1891 een zestiende-eeuwse munt bij baggerwerkzaamheden in de rivier; in 1955 aan de Hoge Zijde voor de nieuwbouw van de Alphense Brug aardewerk gedateerd rond het midden van de dertiende eeuw; in 1959 aan de Lage Zijde een fragment van een Romeinse dakpan en de fundering van een middeleeuws tolgaardershuis of van de zestiende-eeuwse waag. Meer niet.

Er is geen enkele betrouwbare historische informatie beschikbaar waaruit blijkt wanneer voor het eerst een brug over de Oude Rijn is aangelegd. De meest logische periode is niet de Romeinse. Ook de vroege middeleeuwen komen niet in aanmerking door de geringe bevolking en opnieuw het ontbreken van een goede weg. Een redelijke optie, maar niet bewezen, lijkt de periode van de eerste dijkbouw langs de Rijn in de twaalfde eeuw toen ook de ontginning van het veengebied begon.


Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in
Adverteer op Alphens.nl
Adverteer op Alphens.nl

Meer nieuws

Advertorial Onderwijs vandaag 17:09

25 jaar sportklassen bij het Scala College

In 1999 is het Scala College gestart met de sportklassen. Dit betekent dat dit schooljaar het 25-jarig jubileum wordt gevierd en dat was afgelopen week goed te merken op het Scala College. Het docententeam van Lichamelijke Opvoeding (LO) heeft zich keihard ingezet om deze sportieve feestweek tot een succes te maken!

Politiek vandaag 16:17

Geen hulp in de huishouding meer voor 19 euro per maand

Het afschaffen van het abonnementstarief van 19 euro per maand voor hulp in de huishouding levert 1,5 miljoen per jaar op vanaf 2027. Tot nu toe betaalt gemeente Alphen aan den Rijn deze kosten. De Wmo-regeling huishoudelijke hulp wordt inkomensafhankelijk.

Overige vandaag 15:26

Dag van de Vluchteling gevierd met speciale bijeenkomst

Op 20 juni 2024, de Dag van de Vluchteling, bundelen Kwadraad, Participe, Friends for Friends, Mix Support en de Gemeente Alphen aan den Rijn hun krachten voor een bijzondere bijeenkomst. In Buurthuis De Mozaïek nodigen zij eenieder uit om samen de Dag van de Vluchteling te vieren. Een warme, multiculturele ontmoeting staat centraal, waarbij de nadruk ligt op het delen van verhalen, dromen, en het groeien als gemeenschap.

Sport vandaag 14:58

Girls-Only Basketball Clinic groot succes

'Basketball is een teamsport en je moet het samen doen, daar leer van hoe je met elkaar om moet gaan' en 'Goed de duimen achter de bal, anders krijg je hem tegen je neus', waren enkele van de tips die burgemeester Spies gaf aan de bijna dertig meiden die afgelopen zaterdag meededen aan de Girls-Only Basketball Clinic. De Clinic werd verzorgd door BV Alphia Tigers. Burgemeester Spies, zelf oud-basketballster bij BVA deed het welkomstwoord. “Basketball is een leuke sport, ik heb het altijd met plezier gedaan”, vertelde ze.

Politiek vandaag 14:43

Kinderboerderij Bospark wordt gesloten

Een van de kleine bezuinigingen op de gemeentelijke begroting is de voorgenomen sluiting van Kinderboerderij Bospark in 2026. De sluiting levert jaarlijks € 30.000 op.