Eveline Verhoeve

ROMEINEN Fabrica

Het eerste Alphense castellum is gebouwd in 'the middle of nowhere'. Langs een rivier ingeklemd tussen het land en het water. Albaniana ligt in een smalle corridor met als dichtstbijzijnde Romeinse legerbases Velsen en Vleuten. Dat betekent dat de mannen de eerste jaren op zichzelf zijn aangewezen.

Het cohort in het eerste Alphense fort Albaniana is een wereld op zich. De haven, oftewel de lange kade, hoort bij het fort en is binnen een jaar na de omwalling aangelegd. Het is een komen en gaan van vrachtschepen en van voorbijvarende marineschepen van de Germaanse classis.
Er zijn echter geen andere forten in de buurt en van de spaarzame boerenbevolking is niet veel aan goederen en voedsel te verwachten. En dus hebben de legionairs al snel een hele grote fabrica gebouwd, een werkplaats.

In de fabrica maken gespecialiseerde legionairs allerlei noodzakelijke spullen voor gebruik in het castellum. Van de fabrica van castellum Albaniana is genoeg door archeologen opgegraven om te constateren dat er in ieder geval een bronsgieterij was en dat het brons hier ook werd bewerkt. Dat bewijs bestaat uit vuur, metaal en water. Er zijn verschillende haarden gevonden in een grote ruimte en veel metaalafval. Water is er ook, op de grens van oostelijke vleugel is een waterput aangetroffen.

Naast druppels, afsnijdsels en slakken die ontstaan bij metaalbewerking zijn ook herkenbare voorwerpen gevonden. Bijvoorbeeld een beitel met slijpstenen, een steel van een pan, pantserdelen, lanspunten en een aantal fibula’s. Daarnaast zijn veel munten en het een en ander aan aardewerk gevonden.

Het complete gebouw waarin de fabrica is gevestigd, is opgebouwd uit vier vleugels met een binnenplaats oftewel een grote centrale ruimte met aan de vier zijden kleinere ruimten. De vloer bestaat uit knoestige en kromme stukken hout en is met een laag leem aangestampt. De wanden zijn gemaakt van staanders in een funderingsgreppel en dwarslatten met vlechtwerk ertussen, afgewerkt met een leemlaag aan beide zijden.

Van twee van de vier vleugels van het gebouw zijn goede sporen aangetroffen, de noordelijke en de oostelijke. Van de andere twee is weinig gevonden. De vonsten zijn echter voldoende om de gelijkenis met een soortgelijke Zuid-Duitse fabrica uit dezelfde periode te zien.

De Alphense fabrica heeft, net als de rest van het castellum, de door het Romeinse leger aangestoken brand tijdens de Bataafse Opstand in 69-70 niet overleefd.

Deel 62 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Blog Politiek gisteren 20:01

MINERVA Gratis parkeren

Sinterklaas is vroeg dit jaar. De winkeliers in het Alphense stadshart krijgen een cadeautje: voortaan mogen bezoekers anderhalf uur gratis parkeren 'achter de slagbomen'. Het venijn zit in het woordje 'gratis'. Want, natuurlijk is het om de dooie dood niet gratis.

Verkeer en vervoer gisteren 17:24

Werkzaamheden aan het spoor in Alphen aan den Rijn in volle gang

Een lang weekend rijden er geen treinen van en naar Alphen aan den Rijn. Er worden namelijk werkzaamheden uitgevoerd aan het spoor. Dit om vanaf 13 december elk kwartier een trein te kunnen laten rijden tussen Alphen aan den Rijn en Utrecht Centraal.

Alphens Restaurantweek 2021 gisteren 16:36

Smullen van een heerlijk viergangen diner bij Lekker eten en drinken

Van donderdag 28 oktober t/m zondag 7 november organiseren wij de najaarseditie van de Alphens Restaurantweek. Elf dagen lang serveren restaurants de lekkerste meergangen menu’s. Bij Lekker eten en drinken leggen ze je in de watten met een viergangen diner.

Winactie Overige gisteren 15:57

Winnen: een volledig verzorgd avondje uit van Ladies Time-Out

Tijdens het volledig verzorgde avondje uit van Ladies Time-Out word je helemaal in de watten gelegd. Wij mogen een ticket weggeven! Wie van je vriendinnen, moeder, tante, buurvrouw of sterke powervrouw gun jij een heerlijk verzorgd avondje uit?

Advertorial Muziek gisteren 14:20

Zelfgeschreven popliedjes uitvoeren met een klassiek ensemble? Jazeker!

De Nieuwe Muziekschool Alphen heeft dit seizoen een bijzonder project: leerlingen van verschillende afdelingen van de NMSA schrijven een eigen liedje. Vervolgens wordt bij elk van deze liedjes een arrangement gemaakt met klassieke instrumenten, zoals viool, cello of harp.