Eveline Verhoeve

ROMEINEN Helm

Een belangrijk uitrustingsstuk van een Romeinse soldaat is de helm. Na de lorica segmentata, het platenpantser, is de helm waarschijnlijk een van de meest herkenbare onderdelen van het uniform. De helm is net als het pantser gemaakt van ijzer met bronzen onderdelen.

Zonder helm op zijn hoofd liep een Romeinse soldaat een behoorlijk risico. Speciaal in man tot man gevechten. En dat was nu eenmaal de manier waarop er in de Romeinse tijd gevochten werd. De ijzeren helm bood een redelijke bescherming, want deze bedekte het hele hoofd. Alleen het aangezicht bleef vrij.

De helm is gemaakt van verschillende onderdelen, waarvan de meeste vastzitten aan de basis. Hetzij uit een stuk, hetzij vastgeklonken. De bronzen oorbeschermers, het beslag en de helmboshouder zijn altijd gemonteerd. De beweegbare wangbeschermers zijn altijd met scharnieren bevestigd.

De helmboshouder was een standaardonderdeel van de helm. Maar de helm werd zowel met als zonder helmbos gedragen. De helmbos is de 'borstel' van paardenhaar of veren in een metalen frame dat midden op de helm van voor naar achter loopt.
Omdat de soldaten hun eigen uitrusting moesten betalen, is er veel verschil te zien in de details - vaak meer of minder bronzen beslag - en in het wel of niet bezitten van een helmbos.

In het Alphense castellum Albaniana zijn maar liefst 3675 voorwerpen gevonden die van ijzer of brons zijn gemaakt. Daarvan vallen er 316 in de categorie uitrustingsstukken. De meeste zijn onderdelen van het pantser. Circa dertig vondsten zijn echter delen van helmen.

In het Romeinse castellum onder het Rijnplein in Alphen aan den Rijn was tijdens het hele bestaan infanterie gelegerd. Er zijn vrijwel geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van paarden.  De gevonden onderdelen en fragmenten zijn dan ook van infanteriehelmen.

De meeste vondsten zijn te klein om te zien om welk type helm het gaat. Maar, er zijn ook twee vrijwel complete wangstukken gevonden. Deze zijn van infanteriehelmen type Gallic C Weisenau. Deze helm werd in de eerste eeuw gedragen, dus in de beginjaren van het Alphense fort. De beide wangstukken zijn gerestaureerd.

Deel 15 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Calamiteiten gisteren 20:26

Dementerende man vermist vanaf Zonnedauw

Een dementerende man van 67 jaar is sinds woensdagavond 18:30 uur vermist. Hij is vertrokken vanaf de Zonnedauw in Alphen. De politie spreekt van een urgente vermissing. 

Alphens Restaurantweek gisteren 19:04

Alphens Restaurantweek: oergezellig dineren bij Alle Hens

De Alphens Restaurantweek gaat weer van start. Van donderdag 20 tot en met zondag 30 augustus kun je genieten van de lekkerste meergangen menu’s, speciaal samengesteld voor de restaurantweek. Iedere dag zetten we een restaurant in de schijnwerpers. Dit keer de beurt aan Alle Hens.

Advertorial Voor Kinderen gisteren 16:11

Kraak de codes en ontsnap op tijd!

Dinsdag 18 augustus en donderdag 20 augustus organiseert Alphen Beweegt in samenwerking met V.V. Alphia, BGC Floreant en JOGG een echte Escape Room. Geheel gratis en geschikt voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar.

Horeca gisteren 15:25

Geen langere openingstijden voor terrassen tijdens coronacrisis

Tot ’s avonds laat een drankje drinken op het terras. Met deze warme temperaturen klinkt dat heel aantrekkelijk, maar op het terras zitten is in Alphen in veel gevallen na 23:00 uur helaas niet toegestaan. En daar komt voorlopig ook geen verandering in.