Eveline Verhoeve

ROMEINEN Helm

Een belangrijk uitrustingsstuk van een Romeinse soldaat is de helm. Na de lorica segmentata, het platenpantser, is de helm waarschijnlijk een van de meest herkenbare onderdelen van het uniform. De helm is net als het pantser gemaakt van ijzer met bronzen onderdelen.

Zonder helm op zijn hoofd liep een Romeinse soldaat een behoorlijk risico. Speciaal in man tot man gevechten. En dat was nu eenmaal de manier waarop er in de Romeinse tijd gevochten werd. De ijzeren helm bood een redelijke bescherming, want deze bedekte het hele hoofd. Alleen het aangezicht bleef vrij.

De helm is gemaakt van verschillende onderdelen, waarvan de meeste vastzitten aan de basis. Hetzij uit een stuk, hetzij vastgeklonken. De bronzen oorbeschermers, het beslag en de helmboshouder zijn altijd gemonteerd. De beweegbare wangbeschermers zijn altijd met scharnieren bevestigd.

De helmboshouder was een standaardonderdeel van de helm. Maar de helm werd zowel met als zonder helmbos gedragen. De helmbos is de 'borstel' van paardenhaar of veren in een metalen frame dat midden op de helm van voor naar achter loopt.
Omdat de soldaten hun eigen uitrusting moesten betalen, is er veel verschil te zien in de details - vaak meer of minder bronzen beslag - en in het wel of niet bezitten van een helmbos.

In het Alphense castellum Albaniana zijn maar liefst 3675 voorwerpen gevonden die van ijzer of brons zijn gemaakt. Daarvan vallen er 316 in de categorie uitrustingsstukken. De meeste zijn onderdelen van het pantser. Circa dertig vondsten zijn echter delen van helmen.

In het Romeinse castellum onder het Rijnplein in Alphen aan den Rijn was tijdens het hele bestaan infanterie gelegerd. Er zijn vrijwel geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van paarden.  De gevonden onderdelen en fragmenten zijn dan ook van infanteriehelmen.

De meeste vondsten zijn te klein om te zien om welk type helm het gaat. Maar, er zijn ook twee vrijwel complete wangstukken gevonden. Deze zijn van infanteriehelmen type Gallic C Weisenau. Deze helm werd in de eerste eeuw gedragen, dus in de beginjaren van het Alphense fort. De beide wangstukken zijn gerestaureerd.

Deel 15 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Advertorial Bekende Alphenaren in de stoel bij Gilbert gisteren 15:46

Viviënne Winkelaar in de stoel bij Gilbert: highlights en ondernemen in coronatijd

Elke maand zit er bij kapper Gilbert van Coiffures Gilbert een bekende Alphenaar in de stoel. Tijdens het knippen vraagt hij hen het hemd van het lijf. Dit keer de Alphense onderneemster Viviënne Winkelaar, die Bij Hen, de Schaapskooi en Snackbar de Pieper runt.

Romeinen gisteren 12:05

ROMEINEN Bronzen steelpan

Romeins voedsel lijkt op dat van ons. Ook de manier om voedsel te bereiden lijkt op die van ons. Eigenlijk is het natuurlijk andersom. Dus het bereiden gaat net als toen nog steeds in een oven, op het vuur en in een pan. Al koken wij niet meer in een bronzen steelpan.

Algemeen 24 okt. 2020 16:38

Vannacht gaat de klok een uur terug

In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de wintertijd in. Dit houdt in dat de klok een uur achteruit gaat, en de dag dus een uur langer duurt!