Eveline Verhoeve

ROMEINEN Mansio

Een mansio is een Romeinse herberg die reizigers onderdak biedt. Niet zomaar iedere reiziger trouwens. In principe is een mansio bestemd voor de postbestellers van de oudheid die hier hun paarden wisselen, gebruik maken van een verversing en overnachten.

De mansio wordt beheerd door de overheid. De Romeinse wel te verstaan. Omdat de Romeinen administratie en ambtenaren oftewel bureaucratie zo’n beetje hebben uitgevonden, moet je je kunnen legitimeren wil je gebruik maken van de mansio.
De mansio biedt onderdak aan koeriers en andere lieden die in overheidsdienst voor het postsysteem zorgen. Ook andere reizigers mogen gebruikmaken van de mansio. Maar, er worden ook andere overheidstaken in de mansio uitgevoerd zoals belasting innen en rechtspreken.

De mansio is onderdeel van de belangrijke infrastructuur in het Romeinse Rijk. Langs hoofdwegen is op de afstand van een dagreis een mansio te vinden. Een dagreis is ongeveer 25 tot 30 kilometer.
Rond de mansio’s aan hoofdwegen ontstaat vaak een nederzetting met allerlei dienstverlenende bedrijven. Op het gebied van voedselvoorziening, zoals vlees, granen en groenten. Of bijvoorbeeld een smederij, en dan speciaal een hoefsmid. Hieruit ontstaat soms een vroegmiddeleeuwse heerlijkheid.

Mogelijk hoorde bij ieder castellum, dus ook bij Albaniana, ooit een mansio. In Nederland zijn er verschillende gevonden en opgegraven. Een ervan is pal na de Bataafse opstand gebouwd op de Hunerberg waar in die tijd ook een Romeins legerkamp opnieuw is gebouwd en ingericht. Deze eenvoudige mansio is gereconstrueerd in Museumpark Archeon (foto).

De mansio bestaat uit een groot gebouw rond een open binnenhof, het atrium. In het midden zijn de paardenstallen, dienstruimten en grotere gemeenschappelijk ruimten. De beide vleugels hebben een aantal kleinere ruimten, gebruikt als gastenkamers. Deze vleugels hebben een bovenverdieping met slaapzalen.

De Romeinse Herberg is een stenen gebouw met een rood pannendak. In de verschillende kamers zijn kleine ramen met glas. De reizigers, met of zonder paard, komen binnen via grote houten openslaande deuren in een lange zijde. Toepasselijk is er naast de deur een bord geschilderd met hierop in grote letters 'hospitium'.

Deel 49 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Romeinen vandaag 11:59

ROMEINEN Zadel

De Romeinse cavalerie was niet in het minst zo succesvol, omdat de berijders van de pony’s uitstekende goed getrainde ruiters waren. Daarnaast werd een Romeins cavaleriepaard vakkundig opgezadeld met een stevig zadel en een degelijk hoofdstel.

Verkeer en vervoer gisteren 17:23

Bewoners in actie voor omstreden Ziendeweg

Is het kunst? Is het wetenschap? Is het activisme? Bewoners uit Zwammerdam en omgeving hebben zaterdag 642 witte kruisen langs de Ziendeweg tussen Alphen en Nieuwkoop geplaatst. Op poëtische wijze vragen ze hiermee aandacht voor de vele verkeerslachtoffers langs deze weg.