Eveline Verhoeve

ROMEINEN Waternetwerk

De locatie van het Alphense castellum Albaniana is direct aan de Oude Rijn. Het Romeinse fort strekt zich uit van de huidige Castellumstraat tot aan het Omloopkanaal. Deze plek is gekozen, omdat aan de overkant van de rivier de monding van de Aar ligt.

De Romeinse castella in het Limesgebied in het westen van Nederland bewaken de monding van een belangrijke zijrivier aan de overkant van de Oude Rijn of liggen pal naast een monding van een waterloop op de zuidelijke oever. Zo ligt Albaniana tegenover de monding van de Aar en Nigrum Pullum, Zwammerdam, ligt tegenover de monding van de Meije. Tussen beide forten op de zuidelijke oever is de monding van de Gouwe waar zowel een brug als een wachttoren moeten hebben gelegen.

Onder de Romeinse castella is dat van Alphen aan den Rijn relatief klein. Dat heeft veel te maken met het landschap. Op de geplande locatie past een groter fort nu eenmaal niet. De ondergrond is wel natter dan een paar honderd meter verder landinwaarts.
Toch is de locatie zorgvuldig en goed gekozen. Vanaf de torens en muren van het castellum is behalve de Oude Rijn ook de monding van de Aar uitstekend te bewaken. De Aar ligt immers landinwaarts in ‘vijandelijk’ gebied. De Limes mag dan een diffuse grens zijn, het is wel een grens.

De rivier Aar verzorgt de afwatering van een netwerk van kleinere beken, stroompjes en geulen op de Oude Rijn. Dit behoorlijk dichte netwerk is het wegenstelsel van de oudheid. Sterker nog: water is tot ver in de negentiende eeuw de belangrijkste infrastructuur voor reizigers en handelaren.
Direct langs de Oude Rijn en de Aar liggen oeverwallen, dan volgen veenbossen die overgaan in een relatief smalle strook riet en zeggevelden. Uiteindelijk volgen uitgestrekte moerassige veengronden. En overal zijn waterwegen.

De kleine waterwegen zijn gemakkelijk bevaarbaar voor boomstamkano’s en voor een deel ook voor platbodems. Bij het castellum Nigrum Pullum zijn de zes Schepen van Zwammerdam gevonden, drie boomstamkano’s en drie platbodems. Net zulke boten voeren ook langs het Alphense castellum en legden daar aan de kade aan om goederen uit te laden, reizigers af te zetten en om vis te verhandelen.

Deel 58 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Blog Politiek gisteren 20:01

MINERVA Gratis parkeren

Sinterklaas is vroeg dit jaar. De winkeliers in het Alphense stadshart krijgen een cadeautje: voortaan mogen bezoekers anderhalf uur gratis parkeren 'achter de slagbomen'. Het venijn zit in het woordje 'gratis'. Want, natuurlijk is het om de dooie dood niet gratis.

Verkeer en vervoer gisteren 17:24

Werkzaamheden aan het spoor in Alphen aan den Rijn in volle gang

Een lang weekend rijden er geen treinen van en naar Alphen aan den Rijn. Er worden namelijk werkzaamheden uitgevoerd aan het spoor. Dit om vanaf 13 december elk kwartier een trein te kunnen laten rijden tussen Alphen aan den Rijn en Utrecht Centraal.

Alphens Restaurantweek 2021 gisteren 16:36

Smullen van een heerlijk viergangen diner bij Lekker eten en drinken

Van donderdag 28 oktober t/m zondag 7 november organiseren wij de najaarseditie van de Alphens Restaurantweek. Elf dagen lang serveren restaurants de lekkerste meergangen menu’s. Bij Lekker eten en drinken leggen ze je in de watten met een viergangen diner.

Winactie Overige gisteren 15:57

Winnen: een volledig verzorgd avondje uit van Ladies Time-Out

Tijdens het volledig verzorgde avondje uit van Ladies Time-Out word je helemaal in de watten gelegd. Wij mogen een ticket weggeven! Wie van je vriendinnen, moeder, tante, buurvrouw of sterke powervrouw gun jij een heerlijk verzorgd avondje uit?

Advertorial Muziek gisteren 14:20

Zelfgeschreven popliedjes uitvoeren met een klassiek ensemble? Jazeker!

De Nieuwe Muziekschool Alphen heeft dit seizoen een bijzonder project: leerlingen van verschillende afdelingen van de NMSA schrijven een eigen liedje. Vervolgens wordt bij elk van deze liedjes een arrangement gemaakt met klassieke instrumenten, zoals viool, cello of harp.