Eveline Verhoeve

ROMEINEN Zadel

De Romeinse cavalerie was niet in het minst zo succesvol, omdat de berijders van de pony’s uitstekende goed getrainde ruiters waren. Daarnaast werd een Romeins cavaleriepaard vakkundig opgezadeld met een stevig zadel en een degelijk hoofdstel.

Als wij moderne mensen aan de cavalerie denken, of aan de bereden politie, dan zien we direct een groot stevig paard op ons netvlies waaraan de ruiter bijkans ondergeschikt is. Althans een stuk minder imposant dan het enorme paard.
Bij de Romeinen ligt dat een beetje anders en dat blijft zo tot ver na de middeleeuwen. De paarden zijn namelijk pony's. Geen Shetlanders natuurlijk, maar wel de maat en over het algemeen de bouw van een hedendaagse flinke pony.
Voor een goed beeld kun je een afbeelding op internet zoeken van een beroemd origineel Romeins ruiterstandbeeld van keizer Marcus Aurelius te paard.

De Romeinse manier van opzadelen lijkt op die van tegenwoordig: een deken en een zadel worden met een singel rond de buik van het paard vastgemaakt en het hoofdstel wordt met een bit in de mond rond het hoofd bevestigd. Het zadel is, in tegenstelling tot nu, niet voorzien van stijgbeugels.

Romeinse zadels zijn wel net als nu voorzien van een zadelboom. De zadelboom geeft het zadel de vorm en de steun. De zadelboom wordt bekleed met leer en voorzien van riempjes voor de singel om het zadel te bevestigen. Het Romeinse zadel heeft aan de voor- en achterzijde links en rechts een zadelhoorn.

Van Romeinse zadels is vooral metalen beslag en een enkel stukje leer teruggevonden. Voor reconstructies worden daarom onder meer ruiterstandbeelden en reliëfs gebruikt. Belangrijk is hierbij ook experimentele archeologie, waarbij de ervaringen van moderne herbelevers meetellen.

In het Alphense castellum Albaniana was geen cavalerie gehuisvest. Wel zijn er 'mannen met paarden' in het fort aanwezig. In ieder geval komt de Romeinse postbesteller, koerier te paard, de post brengen, soms zal er bezoek te paard zijn geweest en waarschijnlijk hebben de commandant en wellicht de hoge officieren een eigen paard.

Tijdens de opgravingen van het fort zijn verschillende onderdelen van paardentuig gevonden: een fragment van een zadelhoorn, twee bellen, zes hangers, drie phalerae (schijf), een riemkoppeling, drie riemsluitingen, twee riembeslagen en een ruiterspoor.

2022 is uitgeroepen tot het Limesjaar: Alphen, wereldstad aan de Limes. Met deze serie artikelen staan we stil bij het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Oud Alphen gisteren 16:54

Oud Alphen: De Raadhuisstraat

De Raadhuisstraat, de straat waar het kantoor van Alphens.nl nu staat, is genoemd naar het oude raadhuis van de voormalige gemeente Aarlanderveen. Na eeuwenlang vergaderd te hebben in herbergen als de Vergulde Wagen kreeg de toenmalige gemeente Aarlanderveen in de 19e eeuw een eigen raadhuis.

Advertorial Theater gisteren 15:41

Ronald Goedemondt komt naar Castellum

Goed nieuws: Ronald Goedemondt speelt momenteel zijn achtste avondvullende cabaretprogramma. Overal is hij tot en met december 2022 uitverkocht. Castellum heeft het echter voor elkaar gekregen dat hij op zondag 19 maart 2023 zijn voorstelling ‘Met knielende knikjes’ speelt voor het Alphense publiek. De kaartverkoop start op 13 december om 13:00 uur.

Politiek plein gisteren 14:29

Inbreng ChristenUnie in debat over begroting

Op 3 november 2022 werd in de gemeenteraad de begroting voor 2023 besproken en het beleid dat hiermee gevoerd zal gaan worden. Dit beleid is samengevat in het uitvoeringsprogramma 'Zichtbaar en dichtbij' van de coalitiepartijen. Aan dit debat leverde de ChristenUnie-fractie een inhoudsvolle bijdrage.

Feestdagen gisteren 13:12

Laat je vuurwerkafval ophalen op 2 januari 2023

Van het aftelen tot 00:00 uur en vuurwerk afsteken naar vuurwerkafval waar je niet zo veel mee kan. Voor het opruimen van dit vuurwerkafval wordt door de gemeente Alphen aan den Rijn een oplossing bedacht.

Limesjaar 2022 gisteren 11:58

ROMEINEN Rantsoenen

Het Romeinse leger zorgt normaal gesproken goed voor haar manschappen. Maar dat is niet altijd even gemakkelijk. De commandant moet voor voldoende rantsoenen zorgen en dat is zelfs in vredestijd een behoorlijke klus.

Advertorial Horeca gisteren 10:37

Dit jaar een unieke kerst bij restaurant Bon Bini

Restaurant Bon Bini in de Hooftstraat in Alphen aan den Rijn komt dit jaar met een uniek concept. Op eerste kerstdag 2022 kun jij bij Bon Bini, in samenwerking met de chef, zelf jouw kerstdiner samenstellen.