De gemeenteraadsverkiezingen komen er aan. Allemaal aardige partijprogramma's, die veel beloven en ons een Walhalla in het vooruitzicht stellen. Klopt dat allemaal wel? Steeds een andere partij tegen het licht gehouden uit de gemeente Alphen aan den Rijn.
Dertien partijen doen mee. Voor een gemeente van pakweg 115.000 inwoners is dat geen democratisch feest, maar meer een soort politieke rommelmarkt. Iedereen een kraampje met een aparte kleur, maar dezelfde ideeën over woningbouw, zorg, veiligheid en groen. De verschillen moet je met een zaklantaarntje zoeken.
Het ideologische nichehoekje
Aan de rand van de markt staan vier vertegenwoordigers van landelijke kleine partijen, met een duidelijke ideologische kleuring: ChristenUnie, SGP, SP en Partij voor de Dieren. Elk met hun eigen programma, elk met hun eigen lijsttrekker, en elk met de stille hoop op één of misschien twee zetels in een raad van 39.
ChristelijkeUNI en SGP in het rechterhoekje
De ChristenUnie en de SGP: twee christelijke partijen, beiden voor gemeenschapszin, beiden voor normen en waarden, beiden een beetje huiverig voor modern gedoe. Het enige merkbare verschil is dat de SGP geen subsidie wil voor Theater Castellum, omdat ze er aanstootgevende dingen doen. De ChristenUnie zwijgt er over.
Waarom gaan deze twee niet gewoon samen zoals in andere gemeenten? Ze besparen campagnekosten, verdubbelen hun zichtbaarheid en hoeven niet tegen elkaar op te bieden wie het beste de tale Kanaäns spreekt. Maar nee, in Alphen kiest men voor de luxe van twee aparte kraampjes. En waarom eigenlijk niet aansluiten bij het CDA? Dat is toch ook een christelijke partij, met aandacht voor gezinnen en gemeenschapszin? Blijkbaar is "christelijk" een te ruim begrip geworden. Het is toch niet omdat het CDA toneel te leuk vindt?
SP en Partij voor de Dieren in het linkerhoekje
De SP: speerpunten zijn sociale woningbouw, het aanpakken van commercie in de zorg en meer zeggenschap voor inwoners. Nobele doelen. Maar GroenLinks-PvdA hanteert exact hetzelfde recept, alleen in een moderner jasje en met een vrouwelijke lijsttrekker. Waarom niet samen gaan? Grappig detail: uit de SP is al een afsplitsing ontstaan onder de naam 'Alphen voor Elkaar', die ook meedoet aan de verkiezingen. De SP splitste zich dus al van zichzelf af. Zo zie je maar, hoe meer naar links of rechts, hoe groter de versplintering.
En dan de Partij voor de Dieren, die voor het eerst meedoet in Alphen. Met nadruk op dierenwelzijn, natuur en biodiversiteit. Sympathiek. Maar ook hier rijst de vraag: is er in Alphen aan den Rijn werkelijk zo'n acuut gevaar voor konijnen, muizen en eenden, dat er een aparte raadsfractie nodig is? Dat kan GroenLinks er toch prima bij doen tussen de woontorens, de Gnephoek en de zonnepanelen door?
Wat is eigenlijk het doel?
Het probleem met al dit splintergeweld is niet de inhoud, die heeft vaak wel goede kanten, maar de wiskunde. Als deze minuscule partijen één of twee zetels halen, zitten ze in de raad om te mogen praten maar nooit om echt te mogen beslissen. De remedie is simpel: bundel de krachten.
Dat vraagt iets wat in de Nederlandse politiek zeldzamer is dan een betaalbare huurwoning: je zelf wegcijferen of je zelf wat minder serieus nemen.
Machiel van der Schoot
Eerdere columns:
Voorbeschouwing verkiezingen: VVD
Voorbeschouwing-verkiezingen: GroenLinks-PvdA
Voorbeschouwing-verkiezingen: Nieuw Elan
Voorbeschouwing-verkiezingen: D66
Voorbeschouwing-verkiezingen: CDA
Voorbeschouwing-verkiezingen: FvD
