Bewoners maken zich grote zorgen over gebrekkige inspraak en onvolledige informatie. In de Barrepolder – het open veenweidegebied tussen Alphen aan den Rijn en Zoeterwoude – staat een ingrijpend besluit op stapel: de aanleg van een 150kV-station, een regionaal elektriciteitsknooppunt dat cruciaal zou zijn voor de energievoorziening in Holland Rijnland.

Wat op papier een technisch project lijkt, blijkt in de praktijk een ingreep met grote gevolgen voor landschap, leefomgeving en directe bewoners. Die laten inmiddels duidelijk van zich horen. “We worden buitenspel gezet in een besluitvormingsproces dat ons rechtstreeks raakt”, zeggen meerdere omwonenden.

Geen open proces

Uit documenten en verslagen blijkt dat al sinds 2018 overleg is gevoerd tussen gemeente, provincie en netbeheerders over de locatie van het station. Pas in 2022 werden bewoners uitgenodigd voor een eerste ‘participatieavond’, terwijl de locatie toen feitelijk al vastlag. Daarmee is volgens bewoners en raadsleden geen sprake van participatie, maar van schijninspraak. “De fundamentele keuzes zijn al gemaakt, terwijl inwoners en de gemeenteraad pas achteraf worden geïnformeerd", aldus de fractie van Forum voor Democratie.

Onjuiste informatie op informatiemarkt

Tijdens de informatiemarkt van 18 september, waarin vijf toekomstscenario’s voor de Barrepolder werden gepresenteerd, werd het wantrouwen alleen maar verder vergroot. Een van de scenario’s – scenario 4b – werd foutief gepresenteerd. De verkeerde kaart werd getoond, waarop ingrijpende onderdelen zoals bebouwing op particuliere gronden ontbraken. “Het was een fout van de projectgroep”, aldus de projectleider achteraf in een excuusmail. Maar bewoners die aanwezig waren gaven aan dat zij het wél meteen signaleerden – en zelfs direct aan de projectleider hebben gemeld. Die stelde aanvankelijk dat dit ‘de actuele versie’ was en dat er goed was geluisterd naar de zorgen van bewoners. Achteraf blijkt dat niet te kloppen.

Voor de betrokken bewoners ging het juist om het meest ingrijpende scenario – met mogelijke uitkoop of onteigening. Door de fout kregen zij én de aanwezige raadsleden geen kans hierover in gesprek te gaan. “De impact is enorm en dan wordt het simpelweg vergeten? Dat is onaanvaardbaar”, aldus een bewoner.

Belangenverstrengeling en gebrek aan transparantie

Ook werd tijdens de bijeenkomst duidelijk dat de scenario’s zijn opgesteld door een coalitie van partijen: Heineken, KeyRegion Leiden (voorheen Economie071), provincie Zuid-Holland, Holland Rijnland en beide gemeenten. Onafhankelijke planvorming lijkt daardoor ver te zoeken. Het 150kV-station ligt in een beschermd molenbiotoop, op minder dan 100 meter van bestaande woningen. In andere provincies geldt een afstandsnorm van ten minste 100 meter – tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om daarvan af te wijken. In Alphen ontbreekt een dergelijke onderbouwing. Ook is er geen onafhankelijk locatieonderzoek gedaan naar alternatieve plekken. Bewoners vragen zich dan ook af: “Hoe eerlijk is dit proces nog?”

Motie ingediend: heroverweging locatiekeuze

Forum voor Democratie heeft naar aanleiding van alle bevindingen en signalen een uitgebreide motie ingediend tijdens de raadsvergadering van 25 september. Daarin wordt het college verzocht om:

• Geen onomkeerbare stappen te zetten zolang er geen onafhankelijk locatieonderzoek is afgerond;
• De huidige locatiekeuze te heroverwegen;
• De rol van economische belangenorganisaties te herijken;
• En het participatietraject opnieuw op te zetten met volwaardige betrokkenheid van bewoners.

De motie benoemt daarnaast juridische risico’s (zoals strijdigheid met het zorgvuldigheidsbeginsel) en de bestuurlijke kwetsbaarheid van een besluit dat gebaseerd is op onvolledige of foutieve informatie.

Helaas werd de motie door geen enkele andere fractie gesteund.

Wat nu?

De bewoners van de Barrepolder blijven zich organiseren. Zij hebben inmiddels een eigen brief gestuurd naar de gemeenteraad, waarin ze hun zorgen onderbouwen en vragen om transparantie en openheid. “Dit gaat niet alleen over een transformatorstation of een bedrijventerrein”, zegt Forum voor Democratie, “dit gaat over het vertrouwen van inwoners in hun overheid.”

Wat vind jij?

Laat je mening horen via alphenaandenrijn@fvd.nl of spreek je uit bij een raadsvergadering. De toekomst van de Barrepolder raakt ons allemaal.