Eveline Verhoeve

ROMEINEN Dank aan de godin

De Romeinen heersten ruwweg van halverwege de eerste tot het eind van de derde eeuw in ons natte kikkerlandje. Net als de inheemse bevolking aanbaden de Romeinen veel goden en godinnen. Een ervan was Nehalennia, beschermvrouwe van reizigers in het Noordzeegebied.

Reizigers op de Noordzee, leger en handelaren, maakten onder meer vanaf de Oude Rijn via de kust naar Zeeland de oversteek naar Britannia. Dat was in ieder geval sinds de verovering een gebruikelijke route voor het Romeinse leger, de manschappen en de bevoorrading, en voor handelaren. Gevaarlijk was het echter wel, door de ruwe zee, het slechte weer en piraterij.

De aanvoer van troepen en goederen kwam uit de Romeinse provincies Germania Inferior en Germania Superior, beide in het stroomgebied van de machtige Rijn. Behalve tussen Germania en Britannia was er ook veel handel tussen de verschillende castella, steden en nederzettingen zowel langs de rivier als langs de kust.
De Oude Rijn was in onze streken tegelijkertijd de grens, de Limes, tussen het Romeinse grondgebied en dat van de vrije volkeren oftewel de Friezen.

De verering van Nehalennia is vooral bekend uit de tweede en derde eeuw toen zij  beschermvrouwe was van reizigers op de Noordzee. Haar vereerders kwamen vooral uit de Germania's, Britannia en Gallia Belgica. Haar oorsprong ligt echter veel vroeger, toen zij onder meer een vruchtbaarheidsgodin was.

In de Romeinse tijd had Nehalennia een grote tempel bij de monding van de Schelde. Daar beloofden dappere reizigers een votiefsteen aan de godin als dank voor een behouden vaart. Typisch Romeins was het wel boter bij de vis.
Bij vertrek werd een klein offer gebracht, vaak een brandoffer van voedsel of bijzondere planten. De reiziger deed daarbij een belofte aan de godin: "Lieve godin Nehalennia, zorg dat ik een goede reis heb en goede zaken doe. Als ik terugkom schenk ik u een fraai altaar."
Deze altaren heten ook wel votiefstenen of gedenkstenen. Meestal wordt een afbeelding van de godin vergezeld door haar symbolen, een dankwoord en een afbeelding van de schenker.

De votiefsteen met het Romeinse wijnschip is geëxposeerd in het RMO in Leiden. Een replica (foto) is te zien in Museumpark Archeon.

Deel 17 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Algemeen gisteren 16:38

Vannacht gaat de klok een uur terug

In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de wintertijd in. Dit houdt in dat de klok een uur achteruit gaat, en de dag dus een uur langer duurt!

Alphense Zendmast gisteren 13:05

Alphense zendmast gedoofd voor Nacht van de Nacht

Alle lichten van de Alphense zendmast zullen zaterdagavond 24 oktober om 21:00 uur uit gaan. Dit gebeurt ter gelegenheid van de Nacht van de Nacht. Tot 21:00 uur is de zendmast blauw gekleurd voor het 75-jarig bestaan van de Verenigde Naties.

Alphens Restaurantweek gisteren 11:59

Koeien en Kaas bij jou thuis: binnen 15 minuten je zelfgemaakte diner op tafel

De komende weken organiseren wij de Alphens Restaurantweek bij jou thuis! Wij brengen je in de gelegenheid om kennis te maken met de beste restaurants in Alphen en omstreken. Dit keer vertellen we je alles over de heerlijke gerechten die je bij Koeien en Kaas kunt bestellen.

Overige gisteren 10:47

Kerstmarkt bij de kringloop: “Het lijkt hier wel een tuincentrum”

Bakken vol kerstballen, engelenhaar, slingers, mokken met warme chocolademelk én een kerstbomenshow. Dat klinkt als een beschrijving van elk willekeurig tuincentrum rond de kerstperiode, maar volgende week is dit ook het geval bij Kringloop Alphen. “Je verwacht het misschien niet, maar ook kunstbomen die al een ander huis hebben gehad, kunnen er nog prachtig en vol met naalden uitzien.”