Eveline Verhoeve

ROMEINEN Handelsnederzetting

Als er een castellum 'in the middle of nowhere' wordt gebouwd, verschijnt er binnen de kortste keren ook een handelsnederzetting. Dat zal in Alphen aan den Rijn niet anders zijn geweest. In zo'n kampdorp wonen gezinnen van soldaten, ambachtslieden en handelaren.

De nederzetting rond het castellum Albaniana voorziet in veel behoeften van de legionairs. De bewoners hebben werkplaatsen en winkels. Er is een mix van ambachtelijke waar, aangevoerde goederen, voedsel en horeca te vinden.

Een handelsnederzetting komt niet uit de lucht vallen. Uit de reconstructies blijkt dat de kampdorpen rond de castella op elkaar lijken. Er worden huizen gebouwd langs de lange hoofdweg, in dit geval de weg naast de Oude Rijn.
En, er loopt een weg om het castellum. Deze begint aan de hoofdweg, maakt een bocht naar het westen, loopt dan parallel aan het castellum en buigt daarna terug naar de hoofdweg. In het midden van de Romeinse 'rondweg  kruist deze de weg of het pad van het castellum naar het binnenland.
In Albaniana zijn inderdaad aan alle drie de landzijden van het castellum sporen van de handelsnederzetting aangetroffen.

Elk castellum wordt in de lengte en in de breedte doorsneden door een hoofdweg. Omdat Albaniana een haven voor de deur heeft, is een lange kant van het fort aan de rivier gebouwd. Hier is de hoofdpoort aan de kade van de haven.
Van de andere drie poorten komen er twee uit aan de doorgaande Limesweg. Deze wordt overigens pas aan het einde van de eerste eeuw aangelegd. Voorheen zal hier een pad hebben gelopen. De derde verbindt het castellum met de rondweg.

De regionale inheemse bouwwijze in het westen en noorden van Nederland is het woonstalhuis. Deze woning heeft een ingang aan een lange zijde met aan de ene kant de stal en aan de andere de woning. Het is vaak een open ruimte.
Het meest gebruikelijke type woningen bij de Romeinse castella is het Streifenhaus. Dit type woning staat met een korte kant aan de straat. Hier zijn ook de winkel en werkplaats. Achter de winkel liggen de woonvertrekken. Aan de achterzijde van de woning is een langgerekte nutstuin.
De bouw van deze lange huizen met de smalle kant naar de weg is in principe de vroegste vorm van lintbebouwing.

2022 is uitgeroepen tot het Limesjaar: Alphen, wereldstad aan de Limes. Met deze serie artikelen staan we stil bij het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Oud Alphen gisteren 16:54

Oud Alphen: De Raadhuisstraat

De Raadhuisstraat, de straat waar het kantoor van Alphens.nl nu staat, is genoemd naar het oude raadhuis van de voormalige gemeente Aarlanderveen. Na eeuwenlang vergaderd te hebben in herbergen als de Vergulde Wagen kreeg de toenmalige gemeente Aarlanderveen in de 19e eeuw een eigen raadhuis.

Advertorial Theater gisteren 15:41

Ronald Goedemondt komt naar Castellum

Goed nieuws: Ronald Goedemondt speelt momenteel zijn achtste avondvullende cabaretprogramma. Overal is hij tot en met december 2022 uitverkocht. Castellum heeft het echter voor elkaar gekregen dat hij op zondag 19 maart 2023 zijn voorstelling ‘Met knielende knikjes’ speelt voor het Alphense publiek. De kaartverkoop start op 13 december om 13:00 uur.

Politiek plein gisteren 14:29

Inbreng ChristenUnie in debat over begroting

Op 3 november 2022 werd in de gemeenteraad de begroting voor 2023 besproken en het beleid dat hiermee gevoerd zal gaan worden. Dit beleid is samengevat in het uitvoeringsprogramma 'Zichtbaar en dichtbij' van de coalitiepartijen. Aan dit debat leverde de ChristenUnie-fractie een inhoudsvolle bijdrage.

Feestdagen gisteren 13:12

Laat je vuurwerkafval ophalen op 2 januari 2023

Van het aftelen tot 00:00 uur en vuurwerk afsteken naar vuurwerkafval waar je niet zo veel mee kan. Voor het opruimen van dit vuurwerkafval wordt door de gemeente Alphen aan den Rijn een oplossing bedacht.

Limesjaar 2022 gisteren 11:58

ROMEINEN Rantsoenen

Het Romeinse leger zorgt normaal gesproken goed voor haar manschappen. Maar dat is niet altijd even gemakkelijk. De commandant moet voor voldoende rantsoenen zorgen en dat is zelfs in vredestijd een behoorlijke klus.

Advertorial Horeca gisteren 10:37

Dit jaar een unieke kerst bij restaurant Bon Bini

Restaurant Bon Bini in de Hooftstraat in Alphen aan den Rijn komt dit jaar met een uniek concept. Op eerste kerstdag 2022 kun jij bij Bon Bini, in samenwerking met de chef, zelf jouw kerstdiner samenstellen.