Eveline Verhoeve

ROMEINEN Badcultuur

In het Romeinse badhuis langs de weg naar de zuidelijke poort van het castellum Albaniana namen de soldaten een bad. Ook de bewoners rond het castellum konden hier gebruik van maken, het badhuis stond buiten de omwalling. Baden hield echter meer in dan je wassen, afdrogen en schoon weer naar buiten stappen.

Badhuizen hebben in de Romeinse tijd niet alleen een hygiënische maar ook een sociale functie. De Romeinen zitten er tenslotte niet in hun eentje. Bovendien hoort er een sportveld en een buitenzwembad bij een groter badhuis. Onder de zuilengang bij de entree zijn winkeltjes. Hier zijn ook de latrines, de Romeinse toiletten. Het hele complex, een thermen, lijkt zo behoorlijk veel op een moderne wellnessclub.

In het badhuis is de eerste grote hoge ruimte de kleedruimte. Hier kan iedereen zijn of haar kleren achterlaten in een van de vele houten planken met open vakken. Een verstandige Romein verruilt zijn schoenen voor een paar slippers met dikke houten zolen. De vloer is in sommige ruimten behoorlijk heet of juist koud en nat. Bovendien liggen er bakstenen tegelvloeren of mozaïeken.

De eerste echte badruimte die de gasten betreden, heeft koude baden. Deze worden gebruikt om af te koelen na een verblijf in de hete sauna. Ook wordt een koud bad wel gebruikt na een afspraak met een van de masseurs. Eventueel gaat na de massage een epileerder aan de slag met de ontharing van het lichaam.

In de volgende lauwwarme ruimte liggen de badgasten op een tafel. Er wordt geen zeep gebruikt, maar olie die hier wordt opgesmeerd. De smurrie – bestaande uit zweet, vuil en huidschilfertjes – wordt met een strigilus van de huid geschraapt. Door de olijfolie hebben de Romeinen dan een lekker zacht babyhuidje.
Vervolgens wordt de huid met de handen gekneed en behandeld met kleine takkenbossen. Het gaat er niet zachtjes aan toe, want het is de bedoeling dat de huid gaat gloeien.

In de laatste grote warme ruimte zijn warme baden en bekkens met water. Het water wordt via een waterleiding aangevoerd en in de riolering weer afgevoerd. Na de warme ruimte is er de terugweg naar de kleedruimte, het is ook mogelijk om gewoon nog een badgang te maken.

De verwarming van een badhuis wordt geregeld in de stookruimte. Het vuur zorgt dat er warme lucht onder de vloer en in de holle wanden stroomt. Dit systeem heet hypocaustum en is bij opgravingen gemakkelijk herkenbaar door de pilaartjes van platte baksteen onder de vloer en door een buizensysteem van holle stenen in de wanden.

In Albaniana was een thermen tussen de huidige Adventskerk en McDonalds. Thermen zijn groter en luxer en hebben meer voorzieningen dan een klein badhuis. De thermen van Albaniana vallen echter in het niet bij die in de grote steden, zoals Rome.

Deel 50 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Alphens Restaurantweek 2021 vandaag 17:00

Culinair avondje uit: Alphens Restaurantweek is van start gegaan

“Ober, mag ik de rekening?” Tja, en dat is tijdens de Alphens Restaurantweek eigenlijk best een aangename verrassing. Een meergangenmenu voor 25, 30 of 35 euro per persoon. En dat elke dag, elf dagen lang. De smakelijkste week van Alphen en omstreken is van start gegaan!

Politiek plein vandaag 14:36

D66 Alphen aan den Rijn is tegen gratis parkeren in centrum

D66 is tegen de invoering van de eerste anderhalf uur gratis parkeren in het stadscentrum en de verbinding die is gelegd met de Onroerend Zaak Belasting. Als uitruil zal de OZB voor winkeliers worden verhoogd.

Advertorial Winkels vandaag 13:04

Wijnen voor de koude winterdagen bij La Bodega ‘87

Krijg jij ook helemaal zin om het in huis gezellig te maken en een lekker uitgebreid herfstdiner op tafel te zetten? Daar hoort natuurlijk wel een heerlijke wijn bij van La Bodega ’87! Nu de herfst echt is begonnen kan je bij La Bodega ’87 terecht voor wijnen die goed bij dit seizoen passen.