Eveline Verhoeve

ROMEINEN Visserij

Vissen worden door de Romeinen zeer gewaardeerd als voedsel. Toch is het geen eiwitbron die door het leger aan de legionairs wordt verstrekt. Vis zit niet in het rantsoen. Wel wordt er in de omgeving van de castella aan de Limes gevist en er wordt zeevis vanaf de kust aangevoerd.

Tijdens archeologische opgravingen waar tijdsdruk op staat, is het vinden van visbotjes niet echt een prioriteit. Bij de Alphense vondsten horen dan ook slechts twee geraamten van vissen. Dat het daarbij om voedsel gaat, is duidelijk: de koppen ontbreken.
Allebei de geraamten zijn van platvissen. Waarschijnlijk schol of bot. En dat zijn zeevissen. Iemand in Albaniana heeft dus zeevissen gekocht om een heerlijke Romeinse vismaaltijd van te maken.

Dat er in de omgeving van het Alphense fort in de binnenwateren werd gevist, weten we vooral zeker door de vondst van de boomstamkano's van Zwammerdam. Drie van de zes opgegraven Schepen van Zwammerdam zijn vissersboten.
Twee van deze kano's hebben een dek met een luik. Aan de zijkanten van deze 'kist' zitten geboorde gaten om er water in en uit te laten stromen. Zo’n voorziening heet een visbun en hierin blijft de vis levend. Met dit soort kanos kan worden gevaren.

Een visbun die niet vaart en aan de oever verankerd is, heet een vislegger.  Meestal gaat het dan om een grote van gaten voorziene rechthoekige drijvende bak. Mogelijk is boomstamkano 5 eerder een vislegger dan een varende boomstamkano met een bun zoals kano 1. Kano 5 is  namelijk ingekort en heeft een rechte achterkant die is dichtgetimmerd.

Met dergelijke boomstamkano’s kan op de rivier de Oude Rijn zijn gevist. De kano’s zijn ook heel geschikt om in het grote netwerk van kleinere waterwegen te worden ingezet, bijvoorbeeld op de Aar, de Gouwe of de Meije.
Vissen kan op verschillende manieren. Bekend is dat in de Romeinse tijd werd gevist met netten en met visfuiken, maar ook met harpoenen op grotere vissen zoals steur.

Steur is een redelijk bekende grote vissoort die in de Romeinse tijd inheems was in de Rijndelta. De steur is inmiddels uitgestorven. Zalm en paling kennen we nog steeds, al is de stand van beide soorten zwaar achteruit gegaan. Vissoorten als elft en fint? Die waren ooit thuis in de wateren langs de Nederlandse Limes, maar zijn inmiddels zeer zeldzaam.

De visstand is in de tweeduizend jaar die Albaniana van Alphen aan den Rijn scheidt behoorlijk uitgedund. Dat komt vooral door overbevissing, kanalisering, afsluiten van waterwegen, vervuiling en het verdwijnen van waterplanten.

Deel 72 van een serie artikelen over het Romeinse verleden van Alphen aan den Rijn.


Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Heb je een nieuwtje? Whatsapp ons!
Stuur een nieuwsbericht in
Stuur een nieuwsbericht in

Meer nieuws

Blog Politiek gisteren 20:01

MINERVA Gratis parkeren

Sinterklaas is vroeg dit jaar. De winkeliers in het Alphense stadshart krijgen een cadeautje: voortaan mogen bezoekers anderhalf uur gratis parkeren 'achter de slagbomen'. Het venijn zit in het woordje 'gratis'. Want, natuurlijk is het om de dooie dood niet gratis.

Verkeer en vervoer gisteren 17:24

Werkzaamheden aan het spoor in Alphen aan den Rijn in volle gang

Een lang weekend rijden er geen treinen van en naar Alphen aan den Rijn. Er worden namelijk werkzaamheden uitgevoerd aan het spoor. Dit om vanaf 13 december elk kwartier een trein te kunnen laten rijden tussen Alphen aan den Rijn en Utrecht Centraal.

Alphens Restaurantweek 2021 gisteren 16:36

Smullen van een heerlijk viergangen diner bij Lekker eten en drinken

Van donderdag 28 oktober t/m zondag 7 november organiseren wij de najaarseditie van de Alphens Restaurantweek. Elf dagen lang serveren restaurants de lekkerste meergangen menu’s. Bij Lekker eten en drinken leggen ze je in de watten met een viergangen diner.

Winactie Overige gisteren 15:57

Winnen: een volledig verzorgd avondje uit van Ladies Time-Out

Tijdens het volledig verzorgde avondje uit van Ladies Time-Out word je helemaal in de watten gelegd. Wij mogen een ticket weggeven! Wie van je vriendinnen, moeder, tante, buurvrouw of sterke powervrouw gun jij een heerlijk verzorgd avondje uit?

Advertorial Muziek gisteren 14:20

Zelfgeschreven popliedjes uitvoeren met een klassiek ensemble? Jazeker!

De Nieuwe Muziekschool Alphen heeft dit seizoen een bijzonder project: leerlingen van verschillende afdelingen van de NMSA schrijven een eigen liedje. Vervolgens wordt bij elk van deze liedjes een arrangement gemaakt met klassieke instrumenten, zoals viool, cello of harp.